دانشگاه محقق اردبیلی روان‌درمانی کودک و نوجوان 3060-6853 2 3 2025 10 23 The Effectiveness of Transcranial Direct Electrical Stimulation of the Brain (TDCS) on the Components of Working Memory in Children with Educable Mental Retardation اثربخشی تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای مغز (TDCS) بر مؤلفه‌های حافظه فعال کودکان دارای کم توان ذهنی تربیت‌پذیر 48 39 2793 10.22098/rcap.2024.14335.1043 FA فتانه قالیچین دکتری مشاوره خانواده، گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article 2023 12 30 <strong>Objective:</strong><strong> </strong>The aim of this study was to investigate the effectiveness of transcranial direct electrical stimulation of the brain (TDCS) on the components of working memory in children with mental retardation.<br /><strong>Methods:</strong><strong> </strong>The research method was applied in terms of objective and semi-experimental in terms of data collection with a pre-test-post-test design with a control group. The statistical population included all mentally retarded children aged 5 to 12 years old in the "Nilofrane" rehabilitation center for the mentally disabled in Zahedan city in the year 2022-2023, and there were 70 of them, 30 of them using the sampling method. Targeted selection and random replacement were placed in the experimental and control groups (15 people in the experimental group / 15 people in the control group). The experimental group received transcranial direct electrical stimulation (TDCS) program, while the control group did not receive training. The research tool was the set of children's working memory test by Susan Pickering and Susan Goderkol (2001). The data were analyzed using covariance analysis and SPSS version 22 software.<br /><strong>Results:</strong> The results of multivariate covariance analysis showed that the effectiveness of transcranial direct electrical stimulation of the brain (TDCS) had a significant effect on memory and its components (central executive, visual spatial plane and phonological loop).<br /><strong>Conclusion:</strong> As a result, transcranial direct electrical stimulation of the brain can be used as an effective intervention to increase working memory performance and its components among children with intellectual disabilities. <strong>هدف:</strong> هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی اثربخشی تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه­ای مغز (TDCS) بر مؤلفه­های حافظۀ فعال کودکان دارای کم­توانی ذهنی تربیت­پذیر بود.<br /><strong>روش‌ها:</strong> روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث گردآوری داده­­ها نیمه­آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری شامل کلیۀ کودکان کم­توان ذهنی تربیت­پذیر 5 تا 12 ساله مرکز توان­بخشی معلولان ذهنی «نیلوفرانه» شهر زاهدان در سال 1402-1401 به تعداد 70 نفر بودند که از بین آن­ها 30 نفر با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند انتخاب و به­صورت جایگزینی تصادفی در گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند (15 نفر گروه آزمایش/ 15 نفر گروه کنترل). گروه آزمایش برنامۀ تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه­ای مغز (TDCS) را دریافت کردند؛ در حالی که گروه کنترل، آموزشی دریافت نکردند. ابزار پژوهش مجموعه آزمون حافظۀ فعال کودکان سوزان پیکرینگ و سوزان گدرکول (2001) بود. داده­ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس و با نرم­افزار SPSS نسخه 22 تجزیه و تحلیل شدند.<br /><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که اثربخشی تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه­ای مغز (TDCS) بر حافظه فعال و مؤلفه‌های آن (مجری مرکزی، صفحه دیداری فضایی و حلقه واج­شناختی) اثر معناداری داشت.<br /><strong>نتیجه‌گیری:</strong> در نتیجه تحریک الکتریکی مستقیم فراجمعه‌ای مغز می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر در جهت افزایش عملکرد حافظه فعال و مؤلفه‌های آن در بین کودکان کم‌توان ذهنی تربیت‌پذیر شود. https://rcap.uma.ac.ir/article_2793_4fd089484d7d181661f2f7f3e16b3fde.pdf