دانشگاه محقق اردبیلیرواندرمانی کودک و نوجوان3060-68532320251023The Comparison of Anger Rumination and Dysfunctional Thoughts in Students Whose Parents Are Divorced, With and Without Symptoms of Depressive Disorderمقایسۀ نشخوار خشم و افکار ناکارآمد در دانشآموزان فرزند طلاق با و بدون نشانگان اختلال افسردگی121275910.22098/rcap.2024.13921.1030FAماهرهاسکندرلیدانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده پزشکی دانشگاه ازاد اسلامی، واحد شاهرود، سمنان، ایران.مریمزهرهوندکارشناسی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان زینب کبری (س) اراک، مرکزی، ایران.معصومهحمصیدانشجوی کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده پزشکی دانشگاه ازاد اسلامی، واحد خمین، مرکزی، ایران.Journal Article20231029<strong>Objective:</strong><strong> </strong>The objective of the present study was to compare anger rumination and dysfunctional thoughts in students who are children of divorce, focusing on those with and without symptoms of depressive disorder.<br /><strong>Methods:</strong><strong> </strong>The research method employed in this study was both descriptive and comparative. The target population consisted of students who are children of divorce and were enrolled in the second secondary school in Arak at the end of the second semester during the fall and winter of the academic year 2022-2023. The students completed three questionnaires: the Narcissism Scale by Anger Sukhodolsky et al. (2001), the Dysfunctional Thought Questionnaire by Alexandrou and Bourton (2006), and the Depression Questionnaire by Book (1966). The collected data were analyzed using SPSS-23 statistical software, specifically through analysis of variance.<br /><strong>Results:</strong> The results revealed a significant difference between the two groups studied regarding the variables of rumination and anger. This includes components such as thoughts of anger, thoughts of revenge, memories of anger, and the identification of causes (p < 0.05). It was found that students who are children of divorce and have symptoms of depression exhibit higher levels of narcissism, anger, and dysfunctional thought patterns.<br /><strong>Conclusion:</strong> Students with divorced parents may be more vulnerable to psychological issues, such as depression. To help prevent the onset or relapse of depression in these students, it is recommended that teachers, administrators, and parents pay close attention to issues related to narcissistic anger and ineffective thought patterns. By addressing these emotional concerns, they can help prevent potential harm to these individuals.<strong>هدف:</strong> هدف پژوهش حاضر مقایسۀ نشخوار خشم و افکار ناکارآمد در دانشآموزان فرزند طلاق با و بدون نشانگان اختلال افسردگی بود.<br /><strong>روشها:</strong> روش پژوهش حاضر توصیفی و از نوع علی – مقایسهای بود. جامعۀ مورد نظر شامل کلیۀ دانشآموزان فرزند طلاق مشغول به تحصیل در پایۀ دوم متوسطۀ شهر اراک در پاییز و زمستان سال تحصیلی 1402-1401 بودند که بر اساس روش نمونهگیری در دسترس 120 نفر انخاب شدند و به دو گروه 60 نفری تقسیمبندی شدند و به مقیاس نشخوار خشم ساکودولسکی و همکاران (2001)، پرسشنامۀ افکار ناکارآمد دی الکساندرو و بورتون (2006) و پرسشنامۀ افسردگی بک (1966) پاسخ دادند. دادهها نیز از طریق تحلیل واریانس چند و تک متغیره و با اسفاده از نرمافزار آماری spss-23 تجزیه و تحلیل شدند.<br /><strong>یافتهها:</strong> نتایج نشان داد که بین دو گروه مورد بررسی در متغیرهای نشخوار خشم (مؤلفههای پس فکرهای خشم، افکار انتقام، خاطرههای خشم و شناختن علتها) و افکار ناکارآمد تفاوت معناداری وجود دارد (05/0p-). بهطوری که دانشآموزان فرزند طلاق با نشانگان اختلال افسردگی میزان نشخوار خشم و افکار ناکارامد بیشتری داشتند.<br /><strong>نتیجهگیری:</strong> دانشآموزان دارای سابقه طلاق والدین، بهواسطۀ این اتفاق، ممکن است بیشتر مستعد مشکلات روانشناختی (مانند افسردگی) باشند؛ در نتیجه به معلمان، مدیران و والدین پیشنهاد میشود که برای جلوگیری و یا عود افسردگی در اینگونه از افراد، نشخوار خشم و افکار ناکارآمد را بیشتر مدنظر قرار دهند تا از آسیبهای احتمالی پیشگیری شود.https://rcap.uma.ac.ir/article_2759_af2a1046e12558c7ff7ea29aac55aeb2.pdfدانشگاه محقق اردبیلیرواندرمانی کودک و نوجوان3060-68532320251023Effectiveness of Brief Intensive Cognitive Behavioral Therapy on Disgust Proneness and Response Inhibition in Children with Obsessive Compulsive Disorder Symptomsاثربخشی درمان شناختی رفتاری فشردۀ کوتاهمدت بر گرایش به تنفر و بازداری پاسخ در کودکان با نشانههای اختلال وسواسی جبری2713341110.22098/rcap.2024.15613.1067FAهماجوکارکارشناسی ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، گیلانعباسابوالقاسمیاستاد گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایرانمهنازخسروجاویددانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایرانJournal Article20240811<strong>Objective:</strong><strong> </strong>The current study aimed to investigate the effects of short, intensive cognitive-behavioral therapy on disgust proneness and response inhibition in children diagnosed with obsessive-compulsive disorder.<br /><strong>Methods:</strong><strong> </strong>This study employed a semi-experimental design with a pre-test and post-test setup, which included a control group. It involved 18 female students showing symptoms of obsessive-compulsive disorder (OCD), selected from Khommam Elementary School during the 2023-2024 academic year. The selection was based on a cut-off score of 16 on the Children's Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale and a clinical interview. The participants were divided into two groups: nine individuals were assigned to an experimental group and the other nine formed the control group. The experimental group received brief intensive cognitive-behavioral therapy over five sessions held weekly. Data was collected using the Maudsley Obsessive-Compulsive Scale (Rachman and Hodgson, 1977), the Children's Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale (Scahill et al., 1997), the Multidimensional Self-Disgust Scale (Carreiras, 2014), and the Children's Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale (1935). To analyze the data, both independent t-tests and Mann-Whitney tests were employed.<br /><strong>Results:</strong> The study's findings indicated that brief, intensive cognitive-behavioral therapy increases disgust proneness in children (P<0.01). However, there was no significant change in average scores pre and post the response inhibition test between the two groups (P<0.05).<br /><strong>Conclusion:</strong> Brief intensive cognitive-behavioral therapy may be a viable option for reducing disgust proneness in children with obsessive-compulsive disorder symptoms. Integrating this method with other therapies can enhance treatment outcomes for this population.<strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان شناختی-رفتاری فشردۀ کوتاهمدت بر گرایش به تنفر و بازداری پاسخ در کودکان با اختلال وسواسی-جبری اجرا شد.<br /><strong>روشها:</strong> این پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود. شرکت کنندگان پژوهش 18 دانشآموز دختر با نشانههای اختلال وسواسی-جبری بودند که از میان دانشآموزان دختر دورۀ ابتدایی خمام در سال تحصیلی 1403-1402 با نمرۀ برش 16 در مقیاس وسواسی-جبری ییل براون کودکان و مصاحبۀ بالینی شناسایی و در دو گروه آزمایش و کنترل 9 نفره جایدهی شدند. گروه آزمایش به مدت 5 جلسه گروهی و هفتگی تحت درمان شناختی-رفتاری فشردۀ کوتاهمدت قرار گرفتند جهت گردآوری دادهها از مقیاس وسواس فکری-عملی مادزلی (راچمن و هاجسون،1977)، مقیاس وسواسی-جبری ییل براون کودکان (اسکاهیل و همکاران،1997)، مقیاس چند بعدی نفرت از خود (کرایزر، 2014) و آزمون رنگ-واژه استروپ (1935) استفاده شد. بهمنظور تحلیل دادهها از آزمون تی مستقل استفاده شد.<br /><strong>یافتهها:</strong> نتایج پژوهش نشان داد درمان شناختی-رفتاری فشردۀ کوتاهمدت موجب بهبود گرایش به تنفر در کودکان میشود (01/0><em>P</em>)، اما بین تفاضل میانگین نمرات پیش و پس آزمون بازداری پاسخ در دو گروه تفاوتی بهدست نیامد (05/0<<em>P</em>).<br /><strong>نتیجهگیری:</strong> درمان شناختی-رفتاری فشردۀ کوتاهمدت میتواند برای بهبود گرایش به تنفر در کودکان با نشانههای اختلال وسواسی-جبری جایگزین مناسبی باشد و تلفیق این رویکرد با سایر روشهای درمانی میتواند در پیشبرد اهداف درمانی در این گروه از افراد مؤثر واقع گردد.https://rcap.uma.ac.ir/article_3411_48906d66d003ba537a7aa3db16e4a280.pdfدانشگاه محقق اردبیلیرواندرمانی کودک و نوجوان3060-68532320251023Designing and Investigating the Psychometric Properties of the Learning Motivation Scale in Gifted School Studentsطراحی و بررسی ویژگیهای روانسنجی مقیاس انگیزه یادگیری در دانشآموزان مدرسه تیزهوشان3828360310.22098/rcap.2025.14089.1035FAمریمعبدالهی مقدماستادیار گروه روانشناسی، واحد خرمآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمآباد، ایرانسید علیشریفی فردکارشناسی ارشد روان شناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانصفدرنبی زادهاستادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، موسسه آموزش عالی عمران و توسعه، همدان، ایرانگلنازعلی بابائیکارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانJournal Article20231123<strong>Objective:</strong><strong> </strong>Enthusiasm and a strong interest in learning lead to academic progress and a greater awareness of society, thereby promoting social and cultural development. The purpose of this study was to design and evaluate the psychometric properties of a learning motivation scale specifically for gifted school students.<br /><strong>Methods:</strong><strong> </strong>This research employed a descriptive method with a focus on factor analysis. The statistical population consisted of all female students in the second year of secondary school at the gifted school in Khorram Abad city, selected using a census method, resulting in a sample size of 128 participants. The measures used in this study included the Love of Learning Scale (LMS-39) and the Satisfaction with Life Scale (SWLS-5).<br /><strong>Results:</strong> Following exploratory factor analysis, 11 items were removed from the questionnaire due to inadequate factor loadings. The final questionnaire consisted of 28 items. The psychometric properties of the scale were found to be satisfactory and consistent, with a Cronbach's alpha of 0.87.<br /><strong>Conclusion:</strong> Thus, this scale can be effectively used for research and educational purposes within the Iranian student population, particularly in gifted schools<strong>هدف:</strong> اشتیاق و علاقهمندی به یادگیری، منجر به پیشرفتهای تحصیلی و آگاهسازی جامعه شده و از این طریق، پیشرفتهای اجتماعی و فرهنگی را دامن میزند. هدف پژوهش پیشرو نیز طراحی و بررسی ویژگیهای روانسنجی مقیاس انگیزه یادگیری در دانشآموزان مدرسه تیزهوشان بود.<br /> <strong>روشها:</strong> روش پژوهش توصیفی از نوع تحلیل عاملی میباشد. جامعه آماری شامل تمامی دانشآموزان دختر دوره دوم متوسطه مدرسه تیزهوشان شهرستان خرمآباد بود که تمامی آنها به روش سرشماری انتخاب گردیدند. بنابراین، حجم نمونه 128 شرکتکننده بود. ابزارها نیز شامل مقیاس انگیزه به یادگیری (LMS-39) و مقیاس رضایت از زندگی (SWLS-5) بود.<br /><strong>یافتهها:</strong> پس از تحلیل اکتشافی، 11 گویه به دلیل بارهای عاملی نامناسب از پرسشنامه حذف شدند و 28 گویه پرسشنامه نهایی را تشکیل دادند. در نهایت ویژگیهای روانسنجی مطلوب و منطبق گزارش گردید و آلفای کرونباخ نیز 87/0 به دست آمد.<br /><strong>نتیجهگیری:</strong> بنابراین این مقیاس، در جهت اهداف پژوهشی و آموزشی، قابلیت اجرا در جامعه دانشآموزان ایرانی، با تاکید بر مدارس تیزهوشان را دارد.https://rcap.uma.ac.ir/article_3603_6bdb9546162825bd5a4c313c498001ff.pdfدانشگاه محقق اردبیلیرواندرمانی کودک و نوجوان3060-68532320251023The Effectiveness of Transcranial Direct Electrical Stimulation of the Brain (TDCS) on the Components of Working Memory in Children with Educable Mental Retardationاثربخشی تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمهای مغز (TDCS) بر مؤلفههای حافظه فعال کودکان دارای کم توان ذهنی تربیتپذیر4839279310.22098/rcap.2024.14335.1043FAفتانهقالیچیندکتری مشاوره خانواده، گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانJournal Article20231230<strong>Objective:</strong><strong> </strong>The aim of this study was to investigate the effectiveness of transcranial direct electrical stimulation of the brain (TDCS) on the components of working memory in children with mental retardation.<br /><strong>Methods:</strong><strong> </strong>The research method was applied in terms of objective and semi-experimental in terms of data collection with a pre-test-post-test design with a control group. The statistical population included all mentally retarded children aged 5 to 12 years old in the "Nilofrane" rehabilitation center for the mentally disabled in Zahedan city in the year 2022-2023, and there were 70 of them, 30 of them using the sampling method. Targeted selection and random replacement were placed in the experimental and control groups (15 people in the experimental group / 15 people in the control group). The experimental group received transcranial direct electrical stimulation (TDCS) program, while the control group did not receive training. The research tool was the set of children's working memory test by Susan Pickering and Susan Goderkol (2001). The data were analyzed using covariance analysis and SPSS version 22 software.<br /><strong>Results:</strong> The results of multivariate covariance analysis showed that the effectiveness of transcranial direct electrical stimulation of the brain (TDCS) had a significant effect on memory and its components (central executive, visual spatial plane and phonological loop).<br /><strong>Conclusion:</strong> As a result, transcranial direct electrical stimulation of the brain can be used as an effective intervention to increase working memory performance and its components among children with intellectual disabilities.<strong>هدف:</strong> هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی اثربخشی تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمهای مغز (TDCS) بر مؤلفههای حافظۀ فعال کودکان دارای کمتوانی ذهنی تربیتپذیر بود.<br /><strong>روشها:</strong> روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث گردآوری دادهها نیمهآزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری شامل کلیۀ کودکان کمتوان ذهنی تربیتپذیر 5 تا 12 ساله مرکز توانبخشی معلولان ذهنی «نیلوفرانه» شهر زاهدان در سال 1402-1401 به تعداد 70 نفر بودند که از بین آنها 30 نفر با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و بهصورت جایگزینی تصادفی در گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند (15 نفر گروه آزمایش/ 15 نفر گروه کنترل). گروه آزمایش برنامۀ تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمهای مغز (TDCS) را دریافت کردند؛ در حالی که گروه کنترل، آموزشی دریافت نکردند. ابزار پژوهش مجموعه آزمون حافظۀ فعال کودکان سوزان پیکرینگ و سوزان گدرکول (2001) بود. دادهها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس و با نرمافزار SPSS نسخه 22 تجزیه و تحلیل شدند.<br /><strong>یافتهها:</strong> نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که اثربخشی تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمهای مغز (TDCS) بر حافظه فعال و مؤلفههای آن (مجری مرکزی، صفحه دیداری فضایی و حلقه واجشناختی) اثر معناداری داشت.<br /><strong>نتیجهگیری:</strong> در نتیجه تحریک الکتریکی مستقیم فراجمعهای مغز میتواند بهعنوان مداخلهای مؤثر در جهت افزایش عملکرد حافظه فعال و مؤلفههای آن در بین کودکان کمتوان ذهنی تربیتپذیر شود.https://rcap.uma.ac.ir/article_2793_4fd089484d7d181661f2f7f3e16b3fde.pdfدانشگاه محقق اردبیلیرواندرمانی کودک و نوجوان3060-68532320251023The effectiveness of Filial Therapy on Executive Functions, Cognitive Flexibility, and Self-Efficacy in Children Aged 8 to 12 with Writing Iearning Disordersاثربخشی بازی درمانی بر کارکردهای اجرایی، انعطافپذیری شناختی و خودکارآمدی کودکان 8 تا 12 سال دارای اختلال یادگیری نوشتن6449321010.22098/rcap.2024.14782.1049FAعارفهنصراصفهانیدانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان(خوراسگان)، اصفهان، ایرانسمیهپورمیدانیروانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهانJournal Article20240310<strong>Objective:</strong><strong> </strong>This research aimed to evaluate the effectiveness of filial therapy on executive functions, cognitive flexibility, and self-efficacy in children aged 8-12 years with writing learning disorders.<br /><strong>Methods:</strong><strong> </strong>A semi-experimental design with two groups, including a pre-test and post-test along with a control group and a 45-day follow-up period, was employed. The study's statistical population comprised all 8-12 year-old students in Isfahan city during the 2022-2023 academic year. Participants were selected from active counseling centers for children in the area, based on specific entry and exit criteria. They were then randomly assigned to control and experimental groups, each containing 15 participants. The research utilized several tools, including Nejati's executive function questionnaires (2012), the cognitive flexibility assessment by Dennis and Vanderwaal (2010), Morris's self-efficacy scale (2001), and Falah Chai's learning disorder questionnaire (2014). The experimental group participated in ten 90-minute sessions of filial therapy training developed by Landerth and Bratton (2006), while the control group did not receive this training. Data collected from the study were analyzed using descriptive statistics (mean and standard deviation) and inferential statistics (variance analysis with repeated measurements) in SPSS version 26.<br /><strong>Results:</strong> The findings demonstrated that filial therapy significantly impacted executive functions, cognitive flexibility, and self-efficacy in children aged 8 to 12 with writing learning disorders (p < 0.01).<br /><strong>Conclusion:</strong> Based on the results, it can be concluded that filial therapy is an effective treatment for addressing the challenges faced by children with writing disorders. Therefore, it is recommended that counselors and psychologists consider this therapeutic method in their practice.<strong>هدف:</strong> پژوهش باهدف اثربخشی بازیدرمانی بر کارکردهای اجرایی، انعطافپذیری شناختی و خودکارآمدی کودکان 8-12 سال دارای اختلال یادگیری نوشتن انجام شد.<br /><strong>روشها:</strong> روش پژوهش نیمه آزمایشی دوگروهی با پیشآزمون، پسآزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری 45 روزه بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان 8-12 ساله شهر اصفهان در سال تحصیلی 1402-1401 بود که پس از انتخاب مراکز مشاوره فعال در حوزه کودک بهصورت دسترس 30 کودک از طریق ملاکهای ورود و خروج و بهصورت هدفمند انتخاب شدند و بهطور تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش (هرکدام 15 نفر) گمارش شدند. ابزار پژوهش حاضر شامل پرسشنامههای کارکردهای اجرایی نجاتی (1392)، انعطافپذیری شناختی دنیس و وندروال (2010)، خودکارآمدی موریس (2001)، اختلال یادگیری فلاح چای (1374) و 10 جلسه 90 دقیقهای آموزش بازیدرمانی لندرث و براتون (2006) بود. درحالیکه گروه گواه آموزشی دریافت نکردند. درنهایت دادههای حاصل از پژوهش حاضر به کمک آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار استاندارد) و آمار استنباطی (تحلیل واریانس با اندازهگیریهای مکرر) در نرمافزار Spss26 تحلیل شد.<br /><strong>یافتهها:</strong> نتایج نشان داد بازیدرمانی بر کارکردهای اجرایی؛ بر انعطافپذیری شناختی و خودکارآمدی در کودکان 8 تا 12 سال دارای اختلال یادگیری نوشتن اثربخش است (01/0>p).<br /><strong>نتیجهگیری:</strong> با توجه نتایج بهدستآمده میتوان چنین نتیجهگیری کرد که بازیدرمانی مناسب برای رفع مشکلات کودکان دارای اختلال نوشتن محسوب میگردد. ازاینرو پیشنهاد میگردد این روش درمانی موردتوجه مشاورین و روانشناسان قرار گیرد.https://rcap.uma.ac.ir/article_3210_42bba63b5ed8d6749298089cd7ee7f66.pdfدانشگاه محقق اردبیلیرواندرمانی کودک و نوجوان3060-68532320251023Investigating the Role of Basic Psychological Needs Satisfaction in Students' Social Adjustment and Quality of Friendshipsبررسی نقش ارضای نیازهای بنیادین روانشناختی با سازگاری اجتماعی و کیفیت دوستی در دانشآموزان7865320710.22098/rcap.2024.15598.1065FAشهرامواحدیاستاد گروه علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، ایران.امیریکانی زاددانشجوی دکتری روان شناسی تربیتی، دانشگاه تبریز، ایران.سمیهعالی زادهدانشجوی دکتری روان شناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران.Journal Article20240808<strong>Objective:</strong><strong> </strong>This study aims to investigate the role of satisfying basic psychological needs in the social adjustment and friendship quality of students.
<strong>Methods:</strong><strong> </strong>The present study employed a descriptive and correlational research design. The statistical population included all male high school students in Khoy City during the academic year 2023-2024, totaling 5,543 individuals. A sample of 360 students was selected using a multi-stage cluster random sampling method, with the sample size determined by Cochran's formula. The data collection instruments included the Basic Psychological Needs Scale (Li Gardia et al., 2000), the Friendship Quality Questionnaire (Hijazi & Zohrevand, 2006), and the California Personal-Social Adjustment Questionnaire (Clark et al., 1953). Data were analyzed using Pearson's correlation coefficient and stepwise regression in SPSS version 23.
<strong>Results:</strong> The findings indicated that the satisfaction of basic psychological needs was positively and significantly correlated with various components of social adjustment (including social patterns, social skills, family relationships, school relationships, and social relationships) and with friendship quality (such as proximity, self-disclosure, satisfaction, and trust). Conversely, a negative and significant correlation was found between the satisfaction of basic psychological needs and the component of interests within social adjustment. Additionally, stepwise regression analysis revealed that the satisfaction of basic psychological needs could predict 30% of the variance in social adjustment and 37% of the variance in friendship quality among students.
<strong>Conclusion:</strong> Overall, the results of this study suggest that fulfilling students' basic psychological needs is an effective strategy for enhancing social adjustment and friendship quality among students.<strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر، باهدف بررسی نقش ارضای نیازهای بنیادین روانشناختی با سازگاری اجتماعی و کیفیت دوستی در دانشآموزان است.
<strong>روشها:</strong> روش پژوهش، توصیفی و از نوع همبستگی است. جامعۀ آماری شامل تمامی دانشآموزان پسر دورۀ دوم متوسطۀ شهر خوی در سال تحصیلی 1403- 1402 که تعداد آنها 5543 بود. تعداد 360 دانشآموز با روش نمونهگیری تصادفی خوشهای چند مرحلهای، با استفاده از فرمول کوکران بهعنوان نمونۀ آماری پژوهش انتخاب شدند. ابزار جمعآوری دادهها مقیاس نیازهای بنیادین روانشناختی (لی گاردیا و همکاران، 2000)، پرسشنامه کیفیت دوستی (زهره وند، 1380) و پرسشنامۀ سازگاری فردی – اجتماعی کالیفرنیا (کلارک و همکاران، 1953) بود. دادهها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام در نرم افزار 23 spss - تحلیل شدند.
<strong>یافتهها:</strong> نتایج همبستگی پیرسون نشان داد ارضای نیازهای بنیادین روانشناختی همبستگی مثبت و معنیداری با مؤلفههای سازگاری اجتماعی (قالبهای اجتماعی، مهارتهای اجتماعی، روابط خانوادگی، روابط مدرسهای و روابط اجتماعی) و با مؤلفههای کیفیت دوستی (مجاورت، افشای خود، رضایتمندی و اعتماد) و همبستگی منفی و معنیداری با مؤلفههای سازگاری اجتماعی در (علائق ضداجتماعی) وجود دارد. علاوه بر این نتایج حاصل از رگرسیون گام به گام نشان داد که ارضای نیازهای بنیادین روانشناختی به میزان 30 درصد میتواند سازگاری اجتماعی و ارضای نیازهای بنیادین روانشناختی به میزان 37 درصد میتواند کیفیت دوستی دانشآموزان را پیشبینی کند.
<strong>نتیجهگیری:</strong> درمجموع، نتایج بهدستآمده از این پژوهش، وقتی ارضای نیازهای بنیادین روانشناختی دانشآموزان برآورده شود راهبردی مؤثر برای بهبود سازگاری اجتماعی و کیفیت دوستی در دانشآموزان است.
https://rcap.uma.ac.ir/article_3207_714c5909c57592a6806d3cf4c08fa799.pdf