اثربخشی ذهن آگاهی ویژه کودکان بر بهبود بهزیستی روانشناختی و کاهش تکانشگری کودکان مبتلا اختلال لجبازی/نافرمانی مقابله ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

چکیده

هدف: هدف از انجام این پژوهش بررسی اثربخشی ذهن‌آگاهی ویژه کودکان بر بهبود بهزیستی روانشناختی و کاهش تکانشگری کودکان مبتلا اختلال لجبازی/نافرمانی مقابله‌ای بود.

مواد و روش‌ها: روش اﻳﻦ پژوهش از ﻧﻮع آزمایشی و با طرح پژوهش پیش‌آزمون-ﭘﺲآزﻣﻮن و گروه کنترل همراه با پیگیری 2 ماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه کودکان دبستانی شهر اردبیل در محدوده سال تحصیلی 1402-1401 بودند. ابتدا به روش نمونه‏گیری در دسترس از بین کسانی که نمره 12 و بالاتر از آن در مقیاس اختلال لجبازی/نافرمانی مقابله‌ای کسب کردند 30 نفر در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند(15 نفر آزمایش و 15 نفر کنترل). گروه آزمایش تحت ذهن‌آگاهی ویژه کودکان قرار گرفت. در این مدت گروه کنترل در لیست انتظار باقی ماند. از مقیاس درجه بندی اختلال لجبازی/نافرمانی مقابله ای(ODDRS) هومرسن و همکاران(2006)، مقیاس بهزیستی روانشناختی برای کودکان(PWB-c) اوپری و همکاران(2018) و مقیاس تکانشگری کودکان(BIS) هیرسچفیلد و همکاران (1965) به منظور گردآوری اطلاعات استفاده شد. تجزیه ‌و تحلیل اطلاعات به‌دست‌آمده از اجرای پرسشنامه‌‌ها از طریق نرم‌افزار SPSS نسخه 24 در دو بخش توصیفی(میانگین و انحراف معیار) و استنباطی(تحلیل وارایانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بن فرونی) انجام پذیرفت.

یافته‌ها: نتایج بیانگر این بود که ذهن‌آگاهی ویژه کودکان توانسته است منجر به بهبود بهزیستی روانشناختی و کاهش تکانشگری کودکان مبتلا اختلال لجبازی/نافرمانی مقابله‌ای شود(05/0>P).

بحث و نتیجه‌گیری: می‏توان نتیجه‌گیری کرد که ذهن‌آگاهی ویژه کودکان می‌تواند به عنوان مداخله‌ای مؤثر برای بهبود بهزیستی روانشناختی و کاهش تکانشگری کودکان مبتلا اختلال لجبازی/نافرمانی مقابله‌ای مورد استفاده قرار گیرند.

عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Mindfulness Therapy for Children on Improving Psychological Well-Being and Reducing Impulsivity of Children with Oppositional Defiant Disorder

نویسنده [English]

  • Solmaz Ghodrati
Ph.D in student in General Psychology, Department of Psychology, Ardabil branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran.
چکیده [English]

Background & objective: The aim of this study was to investigating of effectiveness of mindfulness therapy for children on improving psychological well-being and reducing impulsivity of children with oppositional defiant disorder.

Methods: The method of this research was experimental with a pre-test-post-test research design and a control group with a 2-month follow-up. In this research, the statistical population of the present study was all students in Ardabil city during the academic year of 2022-2023. First, 30 people scored 12 and above in oppositional defiant disorder and then among the 30 people, were selected by randomly selected into two experimental and control groups were replaced (15 experimental people and 15 control people). In this study, for people experimental group was implemented in mindfulness therapy for children, but the control group received no training and remained in the waiting list. The instruments used in this study include oppositional defiant disorder rating scale (ODDRS) of Hommersen and et al (2006), psychological well-being scale for children (PWB-c) of Opree and et al (2018) and impulsivity scale for children (ISC) and Hirschfield and et al (1965). Data analysis was performed using SPSS-24 software in two sections: descriptive (mean and standard deviation) and inferential (Variance analysis with repeated measurements and Bonferroni post hoc test).

Results: Results indicated that mindfulness therapy for children, significantly improvement on improving psychological well-being and reducing impulsivity of children with oppositional defiant disorder (P<0.05).

Conclusion: It can be concluded that that mindfulness therapy for children can be used as an effective intervention in order to improving psychological well-being and reducing impulsivity of children with oppositional defiant disorder.

مراجع

آخوندی، آتوسا. (1401). اثربخشی ذهن آگاهی ویژه کودکان بر بهزیستی روانشناختی و شفقت نسبت به خود در کودکان دارای ناتوانی‏های یادگیری ویژه. نشریه پژوهش در روان درمانی کودک و نوجوان، 1 (1)، 6-19. Doi:10.22098/rcap.2022.2010
آقاجانی، سیف اله؛ سلمانی، علی و احمدی، شیرین. (1402). مدل‌یابی نقش تاب‌آوری عاطفی و خودنهان‌سازی در گرایش اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی با میانجیگری بهزیستی روانی. مجله علوم پزشکی رازی. ۳۰ (۶): ۹۴-۱۰۵. http://rjms.iums.ac.ir/article-1-7532-fa.html
احمدی سرموری، پژمان؛ مردانی کرانی، جواد؛ نظری سرمازه، فرشید؛ صیادی شهرکی، زهرا؛ و امیدیان دهکردی، مهدی. (1398). اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش تکانشگری و رفتارهای پرخطر دانش­آموزان دختر دوره متوسطه دوم. نشریه رویش روانشناسی، 8 (12)، 30-21. Dor:20.1001.1.2383353.1398.8.12.2.0
اسماعیل پور، خلیل؛ میر، افروز؛ و زارعی، احمد. (1395). رابطه مشکلات دلبستگی با علائم اختلال نافرمانی مقابله­ای کودکان. فصلنامه سلامت روان کودک، 3 (3)، 83-73. http://childmentalhealth.ir/article-1-136-fa.html
تیموری، سعید؛ رمضانی، فاطمه؛ و یزدان­پناه، فرشته. (1398). رابطه سیستم‌های مغزی رفتاری و تکانشگری با رفتارهای جنسی پرخطر. نشریه رویش روانشناسی، 8 (10)، 54-47. Dor:20.1001.1.2383353.1398.8.10.20.4
جعفری، عیسی.، چایچیان، زهرا.، پورمحسنی، فرشته. و سلمانی، علی. (1403). اﺛربخشی آموزش پذیرش و تعهد بر کنترل خشم و تاب‌آوری در والدین کودکان دارای ناتوانی یادگیری. ناتوانی‌های یادگیری، 13(3)، 17-31. Doi:10.22098/jld.2024.13727.2121
سلمانی، علی؛ روشنی خیاوی، حمیده و اسماعیلی، زهرا. (1402). بررسی اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر اشتیاق تحصیلی و سازگاری اجتماعی دانش‌آموزان دارای اضطراب اجتماعی. روان‌شناسی مدرسه و آموزشگاه، 12(1): 46-61. Doi:10.22098/jsp.2023.11287.5362
نیکپور، غلامعلی؛ زارع­پور، مژده؛ و نیکپور، فاطمه. (1397). بررسی تاثیر بازی درمانی با رویکرد شناختی رفتاری بر کاهش نشانه­های اختلال لجبازی و نافرمانی در کودکان ۸ تا ۱۱ سال. طلوع بهداشت، 17 (1)، 72-62. http://tbj.ssu.ac.ir/article-1-2514-fa.html
وصالی محمود، روشنک؛ احدی، حسن؛ کجباف، محمدباقر؛ و نشاط دوست، حمیدطاهر. (1396 الف). بررسی اثربخشی مداخله آموزشی‌ روان‌شناختی ذهن‌آگاهی کودکان بر کاهش اضطراب آزمون کودکان دبستانی ایرانی. مجله مطالعات ناتوانی، 7 (1)، 30-21. Dor:20.1001.1.23222840.1396.7.0.33.1
وصالی محمود، روشنک؛ احدی، حسن؛ کجباف، محمدباقر؛ و نشاط دوست، حمیدطاهر. (1396ب ). اثربخشی مداخله مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی ویژه کودکان بر ذهن‌آگاهی و سلامت روان آن‌ها. مجله مطالعات ناتوانی، 7 (1)، 9-1. Dor:20.1001.1.23222840.1396.7.0.20.8
Aghajani, S., Salmani, A. & Ahmadi, S. (2023). Modeling the Role of Emotional Resilience and Self-Deprecation in the Tendency of Addiction to Social Networks Mediated by Psychological Well-Being. RJMS, 30(6): 94-105. [Persian] http://rjms.iums.ac.ir/article-1-7532-fa.html
Ahmad Sermori, P., Mardani Karani, J., Nazari Sarmazeh, F., Sayyadi Shahraki, Z., & Omidian Dehkordi, M. (2020). The Effectiveness of admission and commitment group therapy on decreasing impulsivity and high risk behaviors of secondary school students. Rooyesh, 8 (12), 21-30. [Persian] Dor:20.1001.1.2383353.1398.8.12.2.0
Akhoondi, A. (2022). The Effectiveness of Mindfulness –Based Intervention for Children on Psychological Well-Being and Self-Compassion in Children with Special Learning Disabilities. Research in Child and Adolescent Psychotherapy, 1 (1), 19-6. [Persian] Doi:10.22098/rcap.2022.2010
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5thed.). Washington, DC. American Psychiatric Press https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm
Argyriadis, A., Kopanakis, E., Koutras, P., Louvaris, K., Mammi, A. Z., Psychogiou, M., ... & Argyriadii, A. (2024). The Impact of Outdoor in Nature Mindfulness on the Mental Well-being of Children and Adolescents. A Mental Health and Cross-cultural Approach. Materia socio-medica, 36(1), 73-81. Doi:10.5455%2Fmsm.2024.36.73-76
Bahrami, F., Kelishadi, R., Jafari, N., Kaveh, Z., & Isanejad, O. (2013). Association of children's obesity with the quality of parental–child attachment and psychological variables. Acta Paediatrica, 102 (7), 321-324. Doi:10.1111/apa.12253
Bansal, P. S., Goh, P. K., Southward, M. W., Sizemore, Y. J., & Martel, M. M. (2024). Impulsivity as key bridge symptoms in cross‐sectional and longitudinal networks of ADHD and ODD. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 65(1), 52-63. Doi:10.1111/jcpp.13863
Blasco‐Belled, A., & Alsinet, C. (2022). The architecture of psychological well‐being: A network analysis study of the Ryff Psychological Well‐Being Scale. Scandinavian Journal of Psychology, 63 (3), 199-207. Doi:10.1111/sjop.12795
Booker, J. A. (2023). Oppositional Defiant Disorder. Handbook of Clinical Child Psychology: Integrating Theory and Research into Practice, 857-877. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-24926-6_40
Brænden, A., Coldevin, M., Zeiner, P., Stubberud, J., & Melinder, A. (2023). Executive function in children with disruptive mood dysregulation disorder compared to attention-deficit/hyperactivity disorder and oppositional defiant disorder, and in children with different irritability levels. European Child & Adolescent Psychiatry, 1 (2), 1-11. Doi:10.1007/s00787-023-02143-6
Burke, J. D., Waldman, I., & Lahey, B. B. (2010). Predictive validity of childhood oppositional defiant disorder and conduct disorder: implications for the DSM-V. Journal of Abnormal Psychology, 119 (4), 739-742. Doi:10.1037/a0019708
Cairncross, M., & Miller, C. J. (2020). The effectiveness of mindfulness-based therapies for ADHD: a meta-analytic review. Journal of attention disorders, 24 (5), 627-643. Doi:10.1177/1087054715625301
Chen, Z., Allen, T. D., & Hou, L. (2020). Mindfulness, empathetic concern, and work–family outcomes: A dyadic analysis. Journal of Vocational Behavior, 119 (2), 5-12. Doi:10.1016/j.jvb.2020.103402
Cochrane, K., Ronaghan, D., Cadieux, O., Ward, M. A., Henrikson, B., & Theule, J. (2023). Oppositional Defiant Disorder and ADHD Symptoms as Predictors of Parenting Stress in Mothers of Sons With Autism Spectrum Disorders. The Family Journal, 31(2), 322-329. Doi:10.1177/10664807221131007
Cohen, Z. P., Cosgrove, K. T., Akeman, E., Coffey, S., Teague, K., Hays-Grudo, J., ... & Kirlic, N. (2021). The effect of a mindfulness-based stress intervention on neurobiological and symptom measures in adolescents with early life stress: a randomized feasibility study. BMC complementary medicine and therapies, 21(1), 1-14. Doi:10.1186/s12906-021-03295-1
Creswell, J. D., Lindsay, E. K., Villalba, D. K., & Chin, B. (2019). Mindfulness training and physical health: mechanisms and outcomes. Psychosomatic medicine, 81 (3), 224-232. Doi:10.1097%2FPSY.0000000000000675
Dionne, F., Blais, M. C., & Monestes, J. L. (2013). Acceptance and commitment therapy in the treatment of chronic pain. Sante mentale au Quebec, 38 (2), 131-152. Doi:10.7202/1023993ar
Emerson, L. M., De Diaz, N. N., Sherwood, A., Waters, A., & Farrell, L. (2020). Mindfulness interventions in schools: Integrity and feasibility of implementation. International Journal of Behavioral Development, 44 (1), 62-75. Doi:10.1177/0165025419866906
Esmaeilpour, K., Mir, A., & Zareei, A. (2016). Relationship between Attachment Problems and Symptoms of Oppositional Defiant Disorder in Children. J Child Ment Health, 2 (3), 73-83. [Persian] http://childmentalhealth.ir/article-1-136-fa.html
Fast, J., Fanelli, F., & Salen, L. (2003). How becoming mediators affects aggressive students. Children & Schools, 25 (3), 161-171. Doi:10.1093/cs/25.3.161
Fernández-Abascal, E. G., & Martín-Díaz, M. D. (2021). Longitudinal study on affect, psychological well-being, depression, mental and physical health, prior to and during the COVID-19 pandemic in Spain. Personality and Individual Differences, 172 (2), 21-35. Doi:10.1016%2Fj.paid.2020.110591
Fulambarkar, N., Seo, B., Testerman, A., Rees, M., Bausback, K., & Bunge, E. (2023). Meta‐analysis on mindfulness‐based interventions for adolescents' stress, depression, and anxiety in school settings: a cautionary tale. Child and Adolescent Mental Health, 28(2), 307-317. Doi:10.1111/camh.12572
Garro, A., Janal, M., Kondroski, K., Stillo, G., & Vega, V. (2023). Mindfulness Initiatives for Students, Teachers, and Parents: a Review of Literature and Implications for Practice During COVID-19 and Beyond. Contemporary School Psychology, 27(1), 152-169. Doi:10.1007/s40688-022-00446-0
 Hirschfield, P. P. (1965). Response set in impulsive children. The Journal of Genetic Psychology, 107 (1), 117-126. Doi:10.1080/00221325.1965.10532769
Hommersen, P., Murray, C., Ohan, J. L., & Johnston, C. (2006). Oppositional defiant disorder rating scale: preliminary evidence of reliability and validity. Journal of Emotional and Behavioral Disorders, 14 (2), 118-125. Doi:10.1177/10634266060140020201
Jafari, E., Chaichian, Z., Pourmohseni, F. & Salmani, A. (2024). The effectiveness of acceptance and commitment training on anger control, resilience and in parents of children with learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 13(3), 17-31. [Persian]  Doi:10.22098/jld.2024.13727.2121
Karremans, J. C., van Schie, H. T., van Dongen, I., Kappen, G., Mori, G., van As, S., & van der Wal, R. C. (2020). Is mindfulness associated with interpersonal forgiveness?. Emotion, 20 (2), 296-302. Doi:10.1037/emo0000552
Layachi, A., & Schuelka, M. J. (2024). The impact of the COVID-19 related school closure on the mental health and well-being of children with SEN and their parents in Algeria. International Journal of Disability, Development and Education, 71(1), 24-41. Doi:10.1080/1034912X.2022.2092080
Lee, E. S., Ryu, V., Choi, J., Oh, Y., Yoon, J. W., Han, H., ... & Park, S. (2022). Reliability and Validity of the Korean Version of Disruptive Behavior Disorders Rating Scale, DSM-5 Version-Parent Form. Psychiatry Investigation, 19 (11), 884-897. Doi:10.30773/pi.2022.0112
Loftus, T., Mathersul, D. C., Ooi, M., & Yau, S. H. (2023). The efficacy of mindfulness-based therapy for anxiety, social skills, and aggressive behaviors in children and young people with Autism Spectrum Disorder: A systematic review. Frontiers in psychiatry, 14(1), 1-10. Doi:10.3389/fpsyt.2023.1079471
Lowet, D. S., Vaida, F., Hesselink, J. R., Ewing-Cobbs, L., Schachar, R. J., Chapman, S. B., ... & Max, J. E. (2024). Novel oppositional defiant disorder or conduct disorder 24 months after traumatic brain injury in children and adolescents. The Journal of Neuropsychiatry and Clinical Neurosciences, 36(1), 53-62. Doi:10.1176/appi.neuropsych.20220094
Luo, X., Huang, X., & Lin, S. (2023). Yoga and music intervention reduces inattention, hyperactivity/impulsivity, and oppositional defiant disorder in children’s consumer with comorbid ADHD and ODD. Frontiers in Psychology, 14(1), 1-10. Doi:10.3389/fpsyg.2023.1150018
Mestre-Bach, G., Steward, T., Granero, R., Fernández-Aranda, F., Mena-Moreno, T., Vintró-Alcaraz, C., ... & Jiménez-Murcia, S. (2020). Dimensions of impulsivity in gambling disorder. Scientific Reports, 10 (1), 397-402. Doi:10.1038/s41598-019-57117-z
Mphahlele, R. M., Pillay, B. J., & Meyer, A. (2023). Symptoms of oppositional defiant disorder, conduct disorder and anger in children with ADHD. South African Journal of Education, 43(1), 1-14. https://hdl.handle.net/10520/ejc-educat_v43_n1_a6
Nikpour, G., Zarepoor, M., & Nikpour, F. (2018). The Effect of Play Therapy with Cognitive Behavioral Approach on Reducing Oppositional Defiant Disorder Symptoms in Children Aged 8 to 11 Years. TB, 17 (1), 62-72. [Persian] http://tbj.ssu.ac.ir/article-1-2514-fa.html
Nobakht, H. N., Steinsbekk, S., & Wichstrøm, L. (2024). Development of symptoms of oppositional defiant disorder from preschool to adolescence: the role of bullying victimization and emotion regulation. Journal of child psychology and psychiatry, 65(3), 343-353. Doi:10.1111/jcpp.13845
Nock, M. K., Kazdin, A. E., Hiripi, E., & Kessler, R. C. (2007). Lifetime prevalence, correlates, and persistence of oppositional defiant disorder: results from the National Comorbidity Survey Replication. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 48 (7), 703-713. Doi:10.1111/j.1469-7610.2007.01733.x
Opree, S. J., Buijzen, M., & Van Reijmersdal, E. A. (2018). Development and validation of the psychological well-being scale for children (PWB-c). Societies, 8 (1), 18. Doi:10.3390/soc8010018
Perrier, M. F., Gurgel-Juarez, N., Flowers, H. L., McCormick, A., & Short, S. J. (2020). Mindfulness-based interventions for children and adolescents across all settings: a scoping review protocol. Systematic reviews, 9(1), 1-7. Doi:10.1186/s13643-020-01548-7
Rice, T., Prout, T. A., Walther, A., & Hoffman, L. (2022). Defense-Oriented Psychoanalytic Psychotherapy as a Tailored Treatment for Boys: Neurobiological Underpinnings to Male-Specific Response Tested in Regulation-Focused Psychotherapy for Children. Behavioral Sciences, 12 (8), 248-252. Doi:10.3390/bs12080248
Ryff, C. D. (2016). Beautiful ideas and the scientific enterprise: Sources of intellectual vitality in research on eudaimonic well-being. Handbook of eudaimonic well-being, 95-107. Doi:10.1007/978-3-319-42445-3_6
Ryff, C. D., Almeida, D. M., Ayanian, J., Carr, D. S., Cleary, P. D., Coe, C., & Williams, D. R. (2019). Midlife in the United States (MIDUS 2), 2004-2006 (ICPSR 4652). https://www.icpsr.umich.edu/web/NACDA/studies/4652
Salmani, A., Roshani Khiavi, H. & Esmaeili, Z. (2023). Investigating the effectiveness of cognitive therapy based on mindfulness on academic enthusiasm and social adjustment of students with social anxiety. Journal of School Psychology, 12(1), 46-61. [Persian] Doi:10.22098/jsp.2023.11287.5362
Snell, T., Knapp, M., Healey, A., Guglani, S., Evans‐Lacko, S., Fernandez, J. L., ... & Ford, T. (2013). Economic impact of childhood psychiatric disorder on public sector services in Britain: estimates from national survey data. Journal of child psychology and psychiatry, 54 (9), 977-985.
Stadler, C., Freitag, C. M., Popma, A., Nauta‐Jansen, L., Konrad, K., Unternaehrer, E., ... & Kersten, L. (2024). START NOW: a cognitive behavioral skills training for adolescent girls with conduct or oppositional defiant disorder–a randomized clinical trial. Journal of child psychology and psychiatry, 65(3), 316-327. Doi:10.1111/jcpp.13896
Tang, Y., Novin, S., Lin, X., Becht, A., & Thomaes, S. (2024). Parental psychological control and children’s self-esteem: A longitudinal investigation in children with and without oppositional defiant problems. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 18(1), 50-60. Doi:10.1186/s13034-024-00740-0
Teimory, S., Ramezani, F., & Yazdanpanah, F. (2019). The relationship between behavior brain systems and impulsivity with high-risk sexual behavior. Rooyesh 8 (10), 47-54. [Persian] Dor:20.1001.1.2383353.1398.8.10.20.4
Vesali Mahmoud, R., Ahadi, H., Kajbaf, M.B., & Neshatdoust, H T. (2017). Investigating the Effect of Mindfulness-based Intervention for Children on their Mindfulness and Mental Health. MEJDS, 7 (1), 21-21. [Persian] Dor:20.1001.1.23222840.1396.7.0.20.8
Vesali Mahmoud, R., Ahadi, H., Kajbaf, M.B., & Neshatdoust, H T. (2017). The Effect of Mindfulness-based Intervention with Children on Test Anxiety. MEJDS, 7 (1), 21-30. [Persian] Dor:20.1001.1.23222840.1396.7.0.33.1
Waldman, I. D., Rowe, R., Boylan, K., & Burke, J. D. (2021). External validation of a bifactor model of oppositional defiant disorder. Molecular psychiatry, 26 (2), 682-693. Doi:10.1038/s41380-018-0294-z
Wong, S. Y. S., Chan, S. K. C., Yip, B. H. K., Wang, W., Lo, H. H. M., Zhang, D., & Bögels, S. M. (2024). The effects of mindfulness for youth (MYmind) versus group cognitive behavioral therapy in improving attention and reducing behavioral problems among children with attention-deficit hyperactivity disorder and their parents: A randomized controlled trial. Psychotherapy and Psychosomatics, 92(6), 379-389. Doi:10.1159%2F000534962
Zhang, W., He, T., Hinshaw, S., Chi, P., & Lin, X. (2023). Longitudinal relationship between oppositional defiant disorder symptoms and attention-deficit/hyperactivity disorder symptoms in Chinese children: insights from cross-lagged panel network analyses. European Child & Adolescent Psychiatry, 1 (1), 1-14. Doi:10.1007/s00787-023-02347-w

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار