اثر بخشی آموزش ذهن آگاهی نوجوان محور بر کمال‌گرایی و رفتار منطقی در نوجوانان دختر دوره متوسط اول ناحیه 3 شهر اصفهان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد خمینی شهر

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

چکیده

نوجوانان و دانش‌آموزان، آسیب‌پذیرترین افراد در عوامل استرس‌زا بوده و همین امر، توجه پژوهشگران و والدین را به خود جلب کرده است؛ چراکه قشر نوجوان در حال تحول جسمانی و روانی خود هستند؛ بنابراین عدم توجه به آن‌ها می‌تواند به مشکلات جدی روحی روانی تبدیل شود.

این پژوهش با هدف، مقایسه اثربخشی درمان آموزش ذهن‌آگاهی بر کمال‌گرایی و رفتار منطقی در دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه اول شهر اصفهان انجام شد. روش تحقیق از نوع تجربی و نیمه آزمایشی بود که با دو گروه آزمایش و گروه کنترل و در دو بازه زمانی پیش‌آزمون و پس‌آزمون انجام شد. جامعه آماری شامل همه‌ی دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه اول شهر اصفهان در سال تحصیلی 1403-1402 بود. نمونه آماری 60 نفر از دانش‌آموزان مدارس صارمیه و مهرورزان ناحیه سه شهر اصفهان بودند که به روش در دسترس انتخاب شده و به روش تصادفی ساده در دو گروه گمارش شدند. گروه آزمایش تحت جلسات مداخله ذهن‌آگاهی بوردریک (2014)، قرار گرفتند. ابزارهای جمع‌آوری اطلاعات شامل پرسش‌نامۀ کمال‌گرایی هویت وفلت (1991) و رفتار منطقی شرکی و وایتمن (1997) بود.

مداخله آموزش ذهن‌آگاهی بر کمال‌گرایی و رفتار منطقی در دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه اول تأثیر معناداری داشته است. به همین ترتیب می‌توان گفت آموزش ذهن‌آگاهی روش مناسبی جهت بهبود کمال‌گرایی و رفتار منطقی در دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه اول شهر اصفهان بوده است.

از این نتایج می‌توان در راستای پیشگیری، فهم علل زیربنایی و مکانیسم‌های آسیب‌شناسی در بهبود کمال‌گرایی و رفتار منطقی استفاده نمود.

عنوان مقاله [English]

The effectiveness of adolescent-centered mindfulness training on perfectionism and rational behavior in girls in the first middle school of the 3rd district of Isfahan city

نویسندگان [English]

  • Mehri Heidari 1
  • Yousef Gorji 2
1 Islamic Azad University, Khomeini branch of Shahr
2 Islamic Azad University, Najaf Abad unit
چکیده [English]

Background and Objective: Adolescents and students are the most vulnerable people in stressful factors and this has attracted the attention of researchers and parents; because the teenagers are undergoing physical and mental transformation; Therefore, not paying attention to them can turn into serious psychological problems.

Materials and Methods: This study aimed to compare the effectiveness of mindfulness training on perfectionism and rational behavior among female students in the first year of secondary school in Isfahan. The research method was experimental and quasi-experimental, with two experimental groups and one control group, conducted at two stages: pre-test and post-test. The statistical population included all first-year secondary female students in Isfahan during the 2023-2024 school year. The sample consisted of 60 students from Sarmiyeh and Mehrvarzan schools in district three of Isfahan, selected through convenience sampling and randomly assigned to two groups. The experimental group received Bordrick’s (2014) mindfulness intervention sessions. The data collection tools included the Hewitt and Flett Perfectionism Questionnaire (1991) and the Sherki and Whiteman Rational Behavior Questionnaire (1997).

Results: Mindfulness training had a significant effect on perfectionism and rational behavior among first-year secondary female students. Thus, it can be concluded that mindfulness training is an appropriate method for improving perfectionism and rational behavior in first-year secondary female students in Isfahan.

Conclusion: These results can be used in prevention efforts and to understand the underlying causes and mechanisms of pathology in improving perfectionism and rational behavior.

مراجع

بشارت، محمدعلی. (1386). ساخت و اعتباریابی مقیاس کمال‌گرایی چندبعدی تهران. پژوهش‌های روانشناختی، 10(1-2)، 49-67. https://sid.ir/paper/66255/en
دهقان منشادی، م.، دیبازر، س.، حیدری، ی. و کلانترزاده، ف. (1400). اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر کاهش استرس و کمال‌گرایی دانش‌آموزان دختر مدارس نمونه دولتی دوره دوم متوسطه شهر یزد. طلوع بهداشت، 20(1)، 69-79. https://tbj.ssu.ac.ir/article-1-3065-fa.html
ستاری، مریم و عرفانی، نصرالله. (1398). تأثیر درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر کمال‌گرایی منفی، استرس و اضطراب دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 62(5)، 1834-1845. https://mjms.mums.ac.ir/article_17418.html
سولاری اصفهانی، ساناز، آتش‌پور، سید حمید، کشتی‌آرای، نرگس و مهداد، علی. (1403). اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر فرسودگی تحصیلی در دانش‌آموزان با علائم اضطراب اجتماعی. پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، 15(4)، 19-34. https://japr.ut.ac.ir/article_98592.html
صلاحی اصفهانی، نوشین و ایزدی، راضیه. (1402). مقایسه اثربخشی درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور و آموزش راهبردهای تنظیم هیجان بر رفتارهای پرخطر، سرگردانی ذهنی و افسردگی نوجوانان. مجله علوم پزشکی صدرا، 12(1)، 25-40. https://smsj.sums.ac.ir/article_49849.html
قربانی، آناهیتا، زارع نیستانک، محمد و خوش‌اخلاق، حسن. (1403). اثربخشی درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر شایستگی اجتماعی و همجوشی شناختی نوجوانان مبتلا به اختلال رفتاری-هیجانی برونی‌سازی شده. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 67(2)، 702-716. Doi:10.22038/mjms.2024.77212.4498
نکوئی اصفهانی، الهه، بهرامی‌پور اصفهانی، منصوره و گل‌پرور، محسن. (1403). مقایسه اثربخشی رویکرد درمانی ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور و گوش کردن عمیق کامل بر سرزندگی تحصیلی دانش‌آموزان دارای اختلال اضطرابی. مطالعات روانشناسی تربیتی، 21(55)، 13-29. Doi:10.22111/jeps.2024.46956.5568
وجدیان، محمدرضا، عارفی، مژگان و منشئی، غلامرضا. (1398). تأثیر آموزش ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر افسردگی و اضطراب دختران دارای شکست عاطفی. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 63(ویژه‌نامه روانشناسی)، 51-61. https://mjms.mums.ac.ir/article_16178.html
Besharat, M. A. (2007). Development and validation of the Tehran Multidimensional Perfectionism Scale. Psychological Research, 10(1–2), 49–67. [Persian] https://sid.ir/paper/66255/en
Burdick, D. E. (2014). Mindfulness skills for kids & teens: A workbook for clinicians & clients with 154 tools, techniques, activities & worksheets. PESI Publishing & Media. https://www.pesi.co.uk/item/mindfulness-skills-kids-teens-48639
Dehghan Manshadi, M., Dibaraz, S., Heidary, Y., & Kalantarzadeh, F. (2021). The effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy on decreasing stress and perfectionism among female second-grade students of state elite high schools of Yazd. Tolooebehdasht, 20(1), 69–79. [Persian] https://tbj.ssu.ac.ir/article-1-3065-en.html
Dunning, D. L., Griffiths, K., Kuyken, W., Crane, C., Foulkes, L., Parker, J., & Dalgleish, T. (2019). Research review: The effects of mindfulness-based interventions on cognition and mental health in children and adolescents – a meta-analysis of randomized controlled trials. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 60(3), 244–258. Doi:10.1111/jcpp.12980
Ghorbani, A., Zare Neyestanak, M., & Khoshakhlagh, H. (2024). The effectiveness of adolescent-centered mindfulness therapy on social competence and cognitive fusion in adolescents with externalized behavioral-emotional disorder. Medical Journal of Mashhad University of Medical Sciences, 67(2), 702–716. [Persian] Doi:10.22038/mjms.2024.77212.4498
Hewitt, P. L., & Flett, G. L. (1991). Perfectionism in the self and social contexts: Conceptualization, assessment, and association with psychopathology. Journal of Personality and Social Psychology, 60(3), 456–470. Doi:10.1037/0022-3514.60.3.456
Lamarre, C., & Marcotte, D. (2021). Anxiety and dimensions of perfectionism in first year college students: The mediating role of mindfulness. European Review of Applied Psychology, 71(6), 100633. Doi:10.1016/j.erap.2021.100633
Nekoie Isfahani, E., Bahramipour Isfahani, M., & Golparvar, M. (2024). Comparing the effectiveness of therapeutic approach of adolescent-centered mindfulness and integral deep listening on the academic vitality of students with anxiety disorder. Journal of Educational Psychology Studies, 21(55), 13–29. [Persian] Doi:10.22111/jeps.2024.46956.5568
Salahi Esfahani, N., & Izadi, R. (2024). Comparing the effectiveness of adolescent-centered mindfulness therapy and emotion regulation training strategies on risky behaviors, mind wandering, and depression in adolescents. Sadra Medical Sciences Journal, 12(1), 25–40. [Persian] https://smsj.sums.ac.ir/article_49849.html
Sattari, M., & Erfani, N. (2019). The effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy on negative perfectionism, stress and anxiety of female secondary high school students. Medical Journal of Mashhad University of Medical Sciences, 62(5), 1834–1845. [Persian] https://mjms.mums.ac.ir/article_17418.html
Segal, Z. V., Williams, J. M. G., & Teasdale, J. D. (2013). Mindfulness-based cognitive therapy for depression (2nd ed.). Guilford Press. https://www.guilford.com/books/Mindfulness-Based-Cognitive-Therapy-for-Depression/Segal-Williams-Teasdale/9781462507504
Short, M. M., & Mazmanian, D. (2013). Perfectionism and negative repetitive thoughts: Examining a multiple mediator model in relation to mindfulness. Personality and Individual Differences, 55(6), 716–721. Doi:10.1016/j.paid.2013.05.026
Shorkey, C. T., & Whiteman, V. L. (1977). Development of the Rational Behavior Inventory: Initial validity and reliability. Educational and Psychological Measurement, 37(2), 527–534. Doi:10.1177/001316447703700228
Soolari Esfahani, S., Atashpour, S. H., Keshti Arai, N., & Mahdad, A. (2024). The effectiveness of adolescent-centered mindfulness training on academic burnout and symptoms of social anxiety in students. Journal of Applied Psychological Research, 15(4), 19–34. [Persian] https://japr.ut.ac.ir/article_98592.html
Teymoori, R., Salmani, A., & Salehinejad, M. A. (2022). The relationship between emotional character with depression and anxiety in patients with polycystic ovary syndrome. Journal of Research in Psychopathology, 3(7), 47–53. Doi:10.22098/jrp.2022.9595.1042
Vajdian, M. R., Arefi, M., & Manshaei, G. (2019). The effect of adolescent-based mindfulness training on the depression and anxiety of the girls with affective failure. Medical Journal of Mashhad University of Medical Sciences, 63(Special Issue), 51–61. [Persian] https://mjms.mums.ac.ir/article_16178.html
Wimberley, T. E., Mintz, L. B., & Suh, H. (2016). Perfectionism and mindfulness: Effectiveness of a bibliotherapy intervention. Mindfulness, 7(2), 433–444. Doi:10.1007/s12671-015-0460-1
Zoogman, S., Goldberg, S. B., Hoyt, W. T., & Miller, L. (2015). Mindfulness interventions with youth: A meta-analysis. Mindfulness, 6(2), 290–302. Doi:10.1007/s12671-013-0260-4

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار