اثربخشی درمان شناختی رفتاری متمرکز بر حل مسئله بر نشخوار فکری در دانش‌آموزان با رفتارهای پرخاشگرانه: یک کارآزمایی بالینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور، نیشابور، ایران

2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور، نیشابور، ایران

3 کارشناسی روان‌شناسی ، موسسه غیرانتفاعی حکیم توس، مشهد، ایران

چکیده

هدف: انسان در سراسر زندگی خویش ناگزیر از حل مسئله است و آگاهی و دانش­افزایی در این خصوص تأثیر مهمی در نحوۀ مقابله با عوامل استرس­زا دارد.  این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان­شناختی رفتاری متمرکز بر حل مسئله بر نشخوار فکری در دانش­آموزان با رفتارهای پرخاشگرانه اجرا شد.
روش‌ها: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی بود و از روش نیمه­آزمایشی (طرح پیش آزمون- پس­آزمون و دورۀ پیگیری دو ماهه با گروه کنترل) برای جمع­آوری داده­ها استفاده کرد. جامعۀ پژوهش شامل همۀ دانش­آموزان مدارس دورۀ متوسطۀ اول در دامنۀ سنی  ۱۳ تا ۱۵ سال شهر نیشابور در سال تحصیلی 03-1402 بود. برای نمونه­گیری دو مدرسه به روش تصادفی مشخص و پس از اجرای پرسش­نامۀ پرخاشگری باس و پری، ۳۰ نفر از دانش­آموزان به­عنوان نمونه انتخاب شدند و با پرسش­نامۀ نشخوار فکری نالن هوکسما مورد ارزیابی قرار گرفتند. گروه آزمایش جلسات درمان شناختی رفتاری متمرکز بر حل مسئله را گذراندند. داده‌ها به وسیلۀ آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر دوراهه ارزیابی شد.
یافته‌ها: براساس نتایج به دست آمده، میزان نشخوار فکری در دانش­آموزان با رفتارهای پرخاشگرانه پس از درمان شناختی رفتاری متمرکز بر حل مسئله، کاهش معنی­دار داشت (01/0p<). از این رو فرضیۀ پژوهش مبنی بر تأثیر درمان شناختی رفتاری متمرکز بر حل مسئله بر نشخوار فکری در دانش­آموزان با رفتارهای پرخاشگرانه مورد تأیید قرار می‌گیرد.
نتیجه‌گیری: یافته‌های مطالعه حاضر نشان می­دهد استفاده از آموزش‌های مبتنی بر حل مسئله با توجه به اثربخشی این روش می­تواند گام مهمی در جهت کاهش مؤلفه‌های مؤثر بر پرخاشگری دانش­‌آموزان باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy Focused on Problem-Solving on Rumination in Students with Aggressive Behaviors: A Clinical Trial

نویسندگان [English]

  • mohammad reza khodabakhsh 1
  • Zeynab Soghandi 2
  • Seyed Ali Zabeti 2
  • Arash Safaeiyan 2
  • Mohammad lachin 3
1 Assistant Professor, Department of Psychology
2 M.Sc. in psychology, Department of Psychology, Neishabur Branch, Islamic Azad University, Neyshabur, Iran
3 BA. in psychology, Hakim Toos Higher Education Institute, Mashhad, Iran
چکیده [English]

Objective: This study aimed to investigate the effectiveness of problem-solving-focused cognitive behavioral therapy on rumination in students exhibiting aggressive behavior.
Methods: The study employed a quasi-experimental design, utilizing a pretest-posttest approach and a two-month follow-up period with a control group. The research population consisted of junior high school students aged 13 to 15 in Neyshabur city during the academic year 1402-03. A total of 30 students (9 boys and 6 girls) were selected from two schools using convenience sampling. The experimental group participated in cognitive behavioral therapy sessions that focused on problem-solving techniques. Data were analyzed using analysis of variance with repeated measures.
Results: Statistical analysis indicated that problem-solving-focused cognitive behavioral therapy significantly reduced rumination in students with aggressive behaviors (p < 0.01).
Conclusion: Given the proven effectiveness of problem-focused therapy, promoting and teaching this approach is an important step toward reducing factors contributing to aggression in students.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cognirive-behavioral therapy
  • Problem-solving
  • aggression
  • Rumination

مراجع

باقری­‌نژاد، م، صالحی فدردی، ج، و طباطبایی، . (1389). رابطۀ بین نشخوار فکری و افسردگی در نمونه­ای از دانشجویان ایرانی. مطالعات تربیتی و روان­شناسی، 11(1)، 21-38. Doi:10.22067/ijap.v11i1.6910
جعفری، ع؛ باقرزاده، ف؛ سلمانی، ع. و پورمحسنی، ف. (1403). نقش بهزیستی معنوی و راهبردهای مقابله‌ای با اضطراب بیماری کرونا در افراد نظامی. روان­شناسی نظامی، 15(1): 93-114. Dor:20.1001.1.25885162.1403.15.1.5.7
هاشمی صالحی، م. م.، و آل یاسین، س. ا. (2024). اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر نشخوار فکری و کیفیت زندگی در بین دختران دارای علائم بدشکلی بدن. پیوندسلامت، 2(2) ، 95-102. Doi:10.61838/kman.hn.2.2.11
Bagherinezhad, M., Salehi Fadardi, J., & Tabatabayi, S. M. (2010). The relationship between rumination and depression in a sample of Iranian student. Research in Clinical Psychology and Counseling, 011(1). [Persian] Doi:10.22067/ijap.v11i1.6910
Bartels, M., Hendriks, A., Mauri, M., Krapohl, E., Whipp, A., Bolhuis, K., ... & Boomsma, D. I. (2018). Childhood aggression and the co-occurrence of behavioural and emotional problems: results across ages 3–16 years from multiple raters in six cohorts in the EU-ACTION project. European child & adolescent psychiatry, 27, 1105-1121.‏ Doi: 10.1007/s00787-018-1169-1
Błachnio, A., Przepiórka, A., Kot, P., Cudo, A., & McElroy, E. (2023). The mediating role of rumination between stress appraisal and cyberchondria. Acta Psychologica, 238, 103946.‏ Doi:10.1016/j.actpsy.2023.103946
Buss, A. H., & Perry, M. (1992). The aggression questionnaire. Journal of personality and social psychology, 63(3), 452.‏ Doi:10.1037/0022-3514.63.3.452
Denson, T. F. (2013). The multiple systems model of angry rumination. Personality and Social Psychology Review, 17(2), 103-123.‏ Doi:10.1177/1088868312467086
Finch Jr, A. J., Nelson III, W., & Ott, E. S. (1993). Cognitive-behavioral procedures with children and adolescents: A practical guide. Allyn & Bacon.‏
Harmon, S. L., Stephens, H. F., Repper, K. K., Driscoll, K. A., & Kistner, J. A. (2019). Children’s rumination to sadness and anger: Implications for the development of depression and aggression. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, 48(4), 622-632 Doi:10.1080/15374416.2017.1359788
‏ Hatakeyama, Y., Fujino, H., Yamamoto, T., Ishii, A., & Okuno, H. (2024). Effects of classroom‐based social problem‐solving training on elementary school children: Investigating the moderating role of executive function. Psychology in the Schools, 61(4),1630-1645. Doi:10.1002/pits.23129
Hoyer, J., Gloster, A. T., & Herzberg, P. Y. (2009). Is worry different from rumination? Yes, it is more predictive of psychopathology!. GMS Psycho-Social-Medicine, 6. Doi: 10.3205/psm000062
Hu, Y., Cai, Y., Wang, R., Gan, Y., & He, N. (2023). The relationship between self-esteem and aggressive behavior among Chinese adolescents: A moderated chain mediation model. Frontiers in psychology, 14, 1191134.‏ Doi:10.3389/fpsyg.2023.1191134
Jacobs, R. H., Watkins, E. R., Peters, A. T., Feldhaus, C. G., Barba, A., Carbray, J., et al. (2016). Targeting ruminative thinking in adolescents at risk for depressive relapse: Rumination-focused cognitive behavior therapy in a pilot randomized controlled trial with resting state fMRI. PloS One, 11(11), 17. Doi: 10.1371/journal.pone.0163952
Jafari, E., Bagherzadeh, F., Salmani, A., & Pourmohseni, F. (2024). The role of spiritual well-being and coping strategies with the anxiety of corona disease in military personnel. Military Psychology, 15(1), 93-114. [Persian] Dor:20.1001.1.25885162.1403.15.1.5.7
Jiménez, T. I., & Estévez, E. (2017). School aggression in adolescence: Examining the role of individual, family and school variables. International Journal of Clinical and Health Psychology, 17(3), 251-260. Doi: 10.1016/j.ijchp.2017.07.002
Keltikangas‐Järvinen, L. (2001). Aggressive behaviour and social problem‐solving strategies: a review of the findings of a seven‐year follow‐up from childhood to late adolescence. Criminal Behaviour and Mental Health, 11(4), 236-250.‏  Doi:10.1002/cbm.398
Keynejad, R. C., Bitew, T., Sorsdahl, K., Myers, B., Honikman, S., Mulushoa, A., ... & Hanlon, C. (2024). Adapting brief problem-solving therapy for pregnant women experiencing depressive symptoms and intimate partner violence in rural Ethiopia. Psychotherapy Research, 34(4), 538-554.‏ Doi:10.1371/journal.pgph.0002054
Kjærvik, S. L., & Bushman, B. J. (2024). A meta-analytic review of anger management activities that increase or decrease arousal: What fuels or douses rage?. Clinical Psychology Review, 102414.‏ Doi:10.1016/j.cpr.2024.102414
Le, D. T., Huynh, S. V., Vu, T. V., Dang-Thi, N. T., Nguyen-Duong, B. T., Duong, K. A., ... & Tran-Chi, V. L. (2023). Personality traits and aggressive behavior in Vietnamese adolescents. Psychology research and behavior management, 1987-2003.‏ Doi:10.2147/PRBM.S405379
Li, C., Zhao, Q., Dai, W., & Zhang, Y. (2021). Victims become covert aggressors: Gender differences in the mediating effects of rumination on anger and sadness. The Journal of Psychology, 155(4), 441-456.‏ Doi:10.1080/00223980.2021.1901254
Liu, H., Ma, X., Shi, L., Wang, J., Juan, J. T. H., Ma, D., & Sun, J. (2023). Associations between tobacco and alcohol use and aggressive behavior among adolescents in 55 Low-and Middle-Income countries. Journal of affective disorders, 329, 519-524.‏ Doi:10.1016/j.jad.2023.02.131
Matthys, W., & Schutter, D. J. (2024). Involving parents in cognitive behavioral therapy for children and adolescents with conduct problems: goals, outcome expectations, and normative beliefs about aggression are targeted in sessions with parents and their child. Clinical child and family psychology review, 1-15.‏ Doi:10.1007/s10567-024-00486-3
Merrill, K. L., Smith, S. W., Cumming, M. M., & Daunic, A. P. (2017). A review of social problem-solving interventions: Past findings, current status, and future directions. Review of Educational Research, 87(1), 71-102.‏ Doi:10.3102/0034654316652943
Molnar, G. Alrababah, S. A & Greiff, S (2022). How we explore, interpret, and solve complex problems: A cross-national study of problem-solving processes. Heliyon. 8. 1. E08775. Doi: 10.1016/j.heliyon.2022.e08775
Navas-Casado, M. L., García-Sancho, E., & Salguero, J. M. (2023). Associations between maladaptive and adaptive emotion regulation strategies and aggressive behavior: A systematic review. Aggression and violent behavior, 71, 101845.‏ Doi:10.1016/j.avb.2023.101845
Nolen-Hoeksema, S., Morrow, J., & Fredrickson, B. L. (1993). Response styles and the duration of episodes of depressed mood. J Abnorm Psychol, 102(1), 20-28. Doi:10.1037/0021-843X.102.1.20
Olu, I. F. (2020). Conscientiousness personality traits as correlates of aggressive behaviour among in-school adolescent in Ekti State. Commonw J Acad Res, 1(3). Doi:10.5281/zenodo.3884313
Padmanabhanunni, A., & Pretorius, T. B. (2024). Fear of COVID-19 and PTSD: The Protective Function of Problem-Solving Appraisals in Mental Health. International Journal of Environmental Research and Public Health, 21(2), 220.‏ Doi: 10.3390/ijerph21020220
Patel, A., Daros, A. R. Irwin, SH.  Lau, P. Hope, I. M. S. Perkovic, S. JM. Laposa, J. M. Ishrat Husain, M. Levitan, R. D. Kloiber, S & Quilty, L. C (2023). Associations between rumination, depression, and distress tolerance during CBT treatment for depression in a tertiary care setting. Journal of Affective Disorders. 339, 74-81. Doi:10.1016/j.jad.2023.06.063
Raes, F., Hermans, D., & Williams, J. M. G. (2006). Negative bias in the perception of others’ facial emotional expressions in major depression: The role of depressive rumination. The Journal of nervous and mental disease, 194(10), 796-799.‏ Doi:10.1097/01.nmd.0000240187.80270.bb
Raines AM, Vidaurri DN, Portero AK, Schmidt NB. (2017). As-sociations between rumination and obsessive-compulsive symptom dimensions. Personality and Individual Differences;113:63-67. Doi:10.1016/j.paid.2017.03.001
Ren, P., Song, Z., Meng, X., Qin, X., & Zhang, Y. (2021). The relationship between academic achievement, popularity and aggressive behavior of adolescents: a cross-lagged analysis. Psychol. Dev. Educ, 37, 710-718.‏ Doi:10.16187/j.cnki.issn1001-4918.2021.05.12
Rosario-Williams, B., & Miranda, R. (2023). Prospective relation between ruminative subtypes and suicide ideation: moderating role of problem solving. Cognitive therapy and research, 47(4), 574-586.‏ Doi:10.1007/s10608-023-10373-w
Salehi, M. M. H., & Aleyasin, S. A. (2024). The Effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy on Rumination, and Quality of Life among Girls with Body Dysmorphic Symptoms. Health Nexus, 2(2), 95-102.‏ [Persian] Doi:10.61838/kman.hn.2.2.11
Scaini, S., Palmieri, S., Caselli, G., & Nobile, M. (2021). Rumination thinking in childhood and adolescence: a brief review of candidate genes. Journal of Affective Disorders, 280, 197-202.‏ Doi:10.1016/j.jad.2020.11.008
Spinhoven, P., Klein, N., Kennis, M., Cramer, A. O. J., Siegle, G., Cuijpers, P., et al. (2018). The effects of cognitive-behavior therapy for depression on repetitive negative  thinking: A meta-analysis. Behaviour Research and Therapy, 106, 71–85. Doi:10.1016/j.brat.2018.04.002
Watkins, E. R. (2008). Constructive and unconstructive repetitive thought. Psychological bulletin, 134(2), 163.‏ Doi:10.1037/0033-2909.134.2.163
Watkins, E. R., & Roberts, H. (2020). Reflecting on rumination: Consequences, causes, mechanisms and treatment of rumination. Behaviour research and therapy, 127, 103573.‏ Doi:10.1016/j.brat.2020.103573
Wilkinson, P. O., & Goodyer, I. M. (2008). The effects of cognitive-behavioural therapy on mood-related ruminative response style in depressed adolescents. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 2(1) 3-3. Doi:10.1186/1753-2000-2-3

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار