اثربخشی مداخله کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی (MBSR) بر عملکرد مهارت‌های حرکتی و اضطراب عملکرد در آموزش تربیت‌بدنی دانش‌آموزان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران.

2 گروه آموزش تربیت بدنی،دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

چکیده

اهداف:اضطراب عملکرد از عوامل مؤثر بر افت اجرای مهارت‌های حرکتی در کلاس‌های تربیت‌بدنی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخله آموزشی مبتنی بر ذهن‌آگاهی با اقتباس از مؤلفه‌های کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر اضطراب عملکرد و عملکرد مهارت‌های حرکتی دانش‌آموزان دوره متوسطه اول انجام شد.مواد و روش‌ها: این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پسر پایه‌های هفتم و هشتم شهر اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰4–۱۴۰3 بود.دو مدرسه به‌صورت در دسترس انتخاب شد و ۸۰ دانش‌آموز واجد شرایط پس از غربالگری، به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۴۰ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش ۸ جلسه ۴۵ دقیقه‌ای مداخله دریافت کرد و گروه کنترل برنامه عادی مدرسه را ادامه داد.ابزارها شامل پرسش‌نامه اضطراب حالت رقابتی و آزمون عملکرد مهارت‌های حرکتی بود.پایایی ابزارها به‌ترتیب با آلفای کرونباخ 84/0 و ضریب همبستگی درون‌طبقه‌ای 87/0 تأیید شد. داده‌ها با آزمون t وابسته، t مستقل و تحلیل کوواریانس در نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند و رضایت آگاهانه و محرمانگی اطلاعات رعایت شد.یافته‌ها: در گروه آزمایش، اضطراب عملکرد از 85/24± 12/3 به10/18±76/2 کاهش یافت و عملکرد مهارت‌های حرکتی از20/14±45/2 به 75/18±10/2 افزایش یافت (01/0< P). در گروه کنترل، تغییرات معنادار نبود. تحلیل کوواریانس نشان داد اثر مداخله بر اضطراب عملکرد (87/14= F ، 28/0=η²) و عملکرد مهارت‌های حرکتی(12/17= F ، 31/0=η²) معنادار است (01/0< P).نتیجه‌گیری: این مداخله می‌تواند در کلاس تربیت‌بدنی به کاهش اضطراب عملکرد و بهبود مهارت‌های حرکتی کمک کند؛بااین‌حال، تعمیم نتایج با توجه به محدود بودن نمونه باید با احتیاط انجام شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) Intervention on Motor Skill Performance and Performance Anxiety in Students’ Physical Education

نویسندگان [English]

  • Hojjat Mardaneh Taleshmekaiel 1
  • khalil ollah moonikh 2
1 Assistant Professor, Department of Physical Education, Farhangian University, P.O. Box 14665- 889, Tehran, Iran.
2 Department of Physical Education, Farhangian University, P.O. Box 14665-889, Tehran, Iran
چکیده [English]

Objective:Performance anxiety is one of the psychological factors that can impair motor skill execution in physical education classes.The present study aimed to investigate the effectiveness of an educational mindfulness-based intervention adapted from the core components of Mindfulness-Based Stress Reduction on performance anxiety and motor skill performance in middle school students.Methods:This quasi-experimental study used a pretest–posttest design with a control group. The statistical population consisted of seventh- and eighth-grade male students in Ardabil during the 2023–2024 academic year. Two schools were selected through convenience sampling, and 80 eligible students were chosen after initial screening and randomly assigned to an experimental group and a control group (40 students in each group). The experimental group received eight 45-minute sessions of the intervention, while the control group continued the regular school program. Data were collected using the Competitive State Anxiety Inventory-2 and a motor skill performance test. Data were analyzed using paired-samples t test, independent-samples t test, and analysis of covariance in SPSS.Results: In the experimental group, performance anxiety decreased from 24.85±3.12 to 18.10±2.76, and motor skill performance increased from 14.20±2.45 to 18.75±2.10 (P<0.01). No significant changes were observed in the control group. Analysis of covariance showed that the intervention had a significant effect on performance anxiety (F=14.87, η²=0.28, P<0.01) and motor skill performance (F=17.12, η²=0.31, P<0.01).Conclusion: The findings suggest that a school-based mindfulness intervention can help reduce performance anxiety and improve motor skill performance in physical education classes. However, generalization of the results should be made with caution due to the restricted sample.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mindfulness
  • Performance Anxiety
  • Motor Skills
  • Physical Education
  • Mindfulness-Based Stress Reduction

مراجع

افضلی، سمیرا.، و ملانوروزی، کیوان. (1402). تأثیر ذهن‌آگاهی و تصویرسازی پتلپ بر اضطراب حالتی رقابتی و عملکرد ورزشکاران سوارکاری رشته پرش. فصلنامۀ رفتار حرکتی و عملکرد ورزشی.  Doi:10.22059/jsmdl.2023.364125.1745
سلمانی، علی؛ روشنی خیاوی، حمیده و اسماعیلی، زهرا. (1402). بررسی اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر اشتیاق تحصیلی و سازگاری اجتماعی دانش‌آموزان دارای اضطراب اجتماعی. روان‌شناسی مدرسه و آموزشگاه، 12(1): 46-61. Doi:10.22098/jsp.2023.11287.5362
فلاح، مژگان.، حمایت ‌طلب، رسول.، مقدس تبریزی، یوسف.، و غریاق ‌زندی، حسن. (1401). اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی مبتنی بر MSPE بر اضطراب رقابتی و بهبود عملکرد بازیکنان بسکتبال. فصلنامۀ ذهن، حرکت و رفتار، 3(2)، 45–60. 
https://civilica.com/doc/1598647
مظفری‌زاده، مجید.، حیدری، فاطمه.، و خبیری، محمد. (1397). اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی و پذیرش بر کاهش اضطراب آسیب‌دیدگی ورزشی و بهبود عملکرد بازیکنان فوتبال. فصلنامۀ پزشکی ورزشی و توان‌بخشی، 6(3)، 25–38. https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1100590.html
نیکوگفتار، منصوره.، سنگانی، علیرضا.، و جنگی، پریا. (1398). اثربخشی درمان شناختی–رفتاری مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر اضطراب، انگیزه و عملکرد. فصلنامۀ مطالعات روان‌شناسی و علوم رفتاری، (اطلاعات دوره و شماره در صورت وجود). https://fmss.journals.pnu.ac.ir/article_6161.html
Afzali, S., & Malanourozi, K. (2024). The effect of mindfulness and PETLEP imagery on competitive state anxiety and performance of show jumping athletes. Quarterly Journal of Motor Learning and Development in Sport, 16(2), 83–99. (Persian)  Doi:10.22059/jsmdl.2023.364125.1745
Bühlmayer, L., Birrer, D., Röthlin, P., Faude, O., & Donath, L. (2017). Effects of mindfulness practice on performance-relevant parameters and performance outcomes in sports: A meta-analytical review. Sports Medicine, 47(11), 2309–2321. Doi:10.1007/s40279-017-0750-9
Cheng, W. N. K., Hardy, L., & Markland, D. (2009). Toward a three-dimensional conceptualization of performance anxiety: Factor structure of the revised Competitive State Anxiety Inventory-2. Psychology of Sport and Exercise, 10(2), 235–245.  Doi:10.1016/j.psychsport.2008.08.001
Delgado-Montoro, R., Ferriz-Valero, A., García-Taibo, O., & Baena-Morales, S. (2022). Integrating mindfulness into the subject of physical education—an opportunity for the development of students' mental health. Healthcare, 10(12), 2551. Doi:10.3390/healthcare10122551
Eysenck, M. W., Derakshan, N., Santos, R., & Calvo, M. G. (2007). Anxiety and cognitive performance: Attentional control theory. Emotion, 7(2), 336–353.  Doi:10.1037/1528-3542.7.2.336
Fallah, M., Hemayattalab, R., Moqaddas Tabrizi, Y., & Gharayagh Zandi, H. (2022). The effectiveness of MSPE mindfulness training on competitive anxiety and performance improvement in basketball players. Journal of Mind, Movement and Behavior, 3(2), 45–60. (Persian) https://civilica.com/doc/1598647  
Gardner, F. L., & Moore, Z. E. (2012). Mindfulness and acceptance models in sport psychology: A decade of basic and applied scientific advancements. Canadian Psychology, 53(4), 309–318.  Doi:10.1037/a0030220
Gross, M., Moore, Z. E., Gardner, F. L., Wolanin, A. T., Pess, R., & Marks, D. R. (2018). The effects of a brief mindfulness-based intervention on athletes’ pre-competition anxiety and mindfulness. Journal of Sports Sciences, 36(5), 509–515.  Doi:10.1080/02640414.2017.1324991
Jones, M., Parker, J. K., & Kaur, P. (2020). Mindfulness-based stress reduction in collegiate athletes: A pilot study on performance and coping. Journal of American College Health, 68(7), 678–684.  Doi:10.1080/07448481.2019.1583654
Josefsson, T., Ivarsson, A., Lindwall, M., & Gustafsson, H. (2014). Mindfulness mechanisms in sports: Mediating effects of rumination and emotion regulation on sport-specific coping. BMC Neuroscience, 15(1), Article 49.  Doi:10.1186/1471-2202-15-49
Kabat-Zinn, J. (2018). Wherever you go, there you are: Mindfulness meditation in everyday life (F. Foroud, Trans.). Tehran: Rokhdad Kavir Publishing. https://audial.ir/books/wherever-you-go-there-you-are-mindfulness-meditation-in-everyday-life/
Kabat-Zinn, J. (1990). Full catastrophe living: Using the wisdom of your body and mind to face stress, pain, and illness. Delacorte. 
Kabat-Zinn, J. (2003). Mindfulness-based interventions in context: Past, present, and future. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 144–156. 
Martens, R., Burton, D., Vealey, R. S., Bump, L. A., & Smith, D. E. (1990). Development and validation of the Competitive State Anxiety Inventory-2 (CSAI-2). In R. Martens, R. S. Vealey, & D. Burton (Eds.), Competitive anxiety in sport (pp. 117–190). Human Kinetics.
Magill, R. A. (2011). Motor learning and control: Concepts and applications (9th ed.). McGraw-Hill. 
Mozaffarizadeh, M., Heidari, F., & Khabiri, M. (2018). The effectiveness of mindfulness and acceptance training on reducing sports injury anxiety and improving football players’ performance. Journal of Rehabilitation in Sports Medicine, 6(3), 25–38. (Persian) https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1100590.html
Nikogoftar, M., Sangani, A., & Jangi, P. (2019). Effectiveness of mindfulness-based cognitive behavioral therapy on anxiety, motivation, and performance of athletes. Organizational Behavior Management Studies in Sport, 6(2), 55–65. (Persian) https://fmss.journals.pnu.ac.ir/article_6161.html
Salmani, A., Roshani Khiavi, H. & Esmaeili, Z. (2023). Investigating the effectiveness of cognitive therapy based on mindfulness on academic enthusiasm and social adjustment of students with social anxiety. Journal of School Psychology, 12(1), 46-61. [In Persian] Doi:10.22098/jsp.2023.11287.5362
Si, Y., Yang, J., & Feng, Q. (2024). The effects of mindfulness-based interventions on athletes' psychological well-being and sport performance: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Psychology, 15, 1375608.  Doi:10.3389/fpsyg.2024.1375608
Wang, H., Lei, X., & Fan, Z. (2023). Mindfulness-based interventions in sport and physical activity: A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(3), 1875.  Doi:10.3390/ijerph20031875
Zaccagni, L., Barbieri, D., Gualdi-Russo, E., & Toselli, S. (2022). Effects of a mindfulness-based stress reduction program on perceived stress and psychological well-being in a sample of Italian recreational athletes. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(13), 7846.  Doi:10.3390/ijerph19137846
Zimmerman, B. J. (2000). Attaining self-regulation: A social cognitive perspective. In M. Boekaerts, P. R. Pintrich, & M. Zeidner (Eds.), Ha.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار