پیش بینی سبک‌های دفاعی نوجوانان براساس راهبردهای مقابله ای با میانجی‌گری ارضای نیازهای بنیادین روانشناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

هدف: پژوهش با هدف پیش‌بینی سبک دفاعی نوجوانان براساس راهبردهای مقابله‌ای با میانجی‌گری ارضای نیازهای بنیادین روانشناختی انجام شد.

روش: روش این پژوهش، توصیفی- همبستگی به شیوه معادلات ساختاری است. جامعه آماری دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم دو منطقه از شهر تهران در سال تحصیلی 1401-1402هستند. از این میان 125 دانش آموز دو مدرسه در مناطق 5 و 2 شهر تهران به شیوه نمونه گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. جهت جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه‌های سبک دفاعی اندروز و باند ، راهبردهای مقابله‌ای اندلر و پارکر و ارضای نیازهای بنیادین روانشناختی دسی و رایان استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات شیوه تحلیل مسیر مورد استفاده قرار گرفته است .همچنین برای تحلیل داده‌ها از نرم افزارهای آماریAMOS و SPSS استفاده شده است.

یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که رابطه سه متغیر سبک دفاعی، راهبردهای مقابله‌ای و نیازهای بنیادین روانشناختی معنادار است. به طوری‌که راهبرد مقابله‌ای هیجان‌مدار با سبک دفاعی رشدنیافته رابطه مستقیم دارد، همچنین راهبردمقابله‌ای مسئله مدار با سبک دفاعی رشدیافته رابطه مستقیم و معنادار دارد. در رابطه بین راهبردمقابله‌ای مسئله مدار و نیازهای بنیادین روانشناختی رابطه مثبت و معنادار وجود دارد.همچنین، رابطه بین سبک‌های دفاعی روان‌آزرده و رشدنایافته با نیازهای بنیادین روانشناختی مثبت و معنادار نیست. همچنین نتایج حاصل نشان‌دهنده رابطه غیرمستقیم راهبردمقابله‌ای مسئله‌مدار و هیجان‌مدار با سبک دفاعی رشدیافته از طریق نیازهای بنیادین روانشناختی است.

نتیجه گیری: بنابراین نیازهای بنیادین روانشناختی نقش واسطه‌ای مهمی در برخورد نوجوانان با مشکلات دارند. این نیازها موجب تاثیرگذاری بر راهکارهایی می‌شوند که نوجوانان در برخورد با مشکلات به کار می‌گیرند.

عنوان مقاله [English]

Prediction of adolescent defensive mechanisms based on coping strategies with the mediation of satisfying basic psychological needs

نویسنده [English]

  • saba demneh
Allameh Tabatabayi University
چکیده [English]

objective: The present study aimed to predict adolescents’ defense mechanisms based on coping strategies, with the mediating role of basic psychological needs satisfaction.

Method: This research employed descriptive-correlational design using structural equation modeling (SEM). The statistical population included all female high school students (second level) from two districts of Tehran during the 2022–2023 year. A total of 125 students were selected through multistage cluster sampling from two schools in districts 2 and 5. Data were collected using the Defense Style Questionnaire by Andrews and Bond, the Coping Inventory for Stressful Situations by Endler and Parker, and the Basic Psychological Needs Satisfaction Questionnaire . Path analysis was used for data analysis, and AMOS and SPSS software were employed for statistical computations.

Results: The results indicated significant relationships among the three variables: defense mechanisms, coping strategies, and basic psychological needs. Emotion-focused coping strategies were positively associated with immature defense mechanisms, while problem-focused coping strategies showed a significant positive relationship with mature defense mechanisms. A significant positive relationship was also found between problem-focused coping and the satisfaction of basic psychological needs. However, the relationship between neurotic and immature defense mechanisms and basic psychological needs satisfaction was not statistically significant. Furthermore, the findings revealed an indirect relationship between both emotion-focused and problem-focused coping strategies and mature defense mechanisms, mediated by basic psychological needs satisfaction.

Conclusion: Basic psychological needs play a critical mediating role in how adolescents manage life stressors. Satisfaction of these needs significantly influences the coping mechanisms employed by adolescents when confronting challenges.

مراجع

ترخان، مرتضی؛ (1397)، پیش­بینی بهزیستی روان­شناختی از طریق مکانیزم­های دفاعی و خودمتمایزسازی شناختی در دانشجویان، فصلنامه علمی ـ پژوهشی شناخت اجتماعی، 14. Doi:10.30473/sc.2018.9896.1401
عبدالله پور، ارسطو.، مصطفایی، علی.، و جباری، کامران. (1399)؛ بررسی رابطۀ بین ارضای نیازهای بنیادین روان­شناختی و سرسختی روان­شناختی با بهزیستی روان­شناختی دانش­آموزان پسر شهرستان بوکان ، دومین کنفرانس بین­المللی علوم تربیتی، روان­شناسی، مشاوره، آموزش و پژوهش، تهران.https://civilica.com/doc/1143648/?utm
جزایری، سیدمجید ؛ وطن خواه، حمیدرضا ؛ بدیعی، محمد مهدی؛ (1392)، رابطۀ سبک­های دفاعی و طرح­واره­های ناسازگار اولیه با تاب­آوری در دانش­آموزان. اندیشه و رفتار در روان­شناسی بالینی، شمارۀ 30، 7-16. http://noo.rs/NhTm7
جعفری، عیسی؛ باقرزاده، فاطمه؛ سلمانی، علی و پورمحسنی، فرشته. (1403). نقش بهزیستی معنوی و راهبردهای مقابله‌ای با اضطراب بیماری کرونا در افراد نظامی. روان­شناسی نظامی، 15(1): 93-114. Dor:20.1001.1.25885162.1403.15.1.5.7
جوکار، فرهاد؛ فرهادی، مهران؛ دلفان بیرانوند، آرزو. )1397(، پیش­ببنی بهزیستی ذهنی براساس راهبردهای تنظیم شناختی هیجان، سبک­های دفاعی، صداقت و نیازهای اساسی روان­شناختی. مطالعات روان­شناختی، دورۀ 14 ، شمارۀ 2. Doi:10.22051/psy.2018.13006.1302
جهان، فائزه؛ مهرافزون، داریوش؛ حسینی، شراره؛ (1397)، اثربخشی حساسیت­زدایی با حرکات چشم و بازپردازش مجذد بر تنظیم هیجان، مکانیسم دفاعی و کیفیت زنذگی در دختران نوجوان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی، نشریۀ روش­ها و مدل های روان­شناختی،33،51-70. Dor:20.1001.1.22285516.1397.9.33.4.8
حاتمی ورزنه، ا؛ معینی، ح.؛ حیدری میمه، م. (۱۴۰۲). بررسی رابطۀ نیازهای اساسی روان‌شناختی، سرسختی روان‌شناختی و سبک‌های مقابله با فشار روانی با موفقیت مدیران زن فروش.  همایش ملی روان‌شناسی صنعتی و سازمانی.  https://civilica.com/doc/2094042/
حیدری نسب، لیلا؛ شعیری، محمدرضا؛ (1390)، ساخت عاملی پرسش­نامۀ سبک دفاعی در نمونه­های غیربالینی ایرانی، فصلنامۀ پژوهش­های نوین روان­شناختی، 21. https://psychologyj.tabrizu.ac.ir/article_4170.html
ظفرطلب، زهرا؛ تکلوی، سمیه. (1401). نقش سبک‌های دلبستگی و مکانیزم‌های دفاعی در پیش‌بینی رشد پس از آسیب در بازماندگان متوفیان کرونا در شهر تهران طی سال‌های 1398 تا 1400: یک مطالعۀ توصیفی . مجلۀ علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، 11(3)، 205–217. https://journal.rums.ac.ir/browse.php?a_id=6890&html=1&sid=1&slc_lang=fa
سپاه منصور، مژگان؛ امراللهی بلوکی، عطیه؛ (1395)، نقش واسطه­ای عدم ارضای نیازهای روان­شناختی و خشم در رابطۀ بین رفتار کنترلی ادراک­شده و زورگویی، پژوهش­های روان­شناسی اجتماعی،6،22.https://www.socialpsychology.ir/article_62982.html
طیبی، معصومه؛ مصلحی جویباری، فاطمه؛ مصلحی جویباری، میترا؛ دوستی، یارعلی؛ (1400)، سهم راهبردهای مقابله­ای والدین در پیش­بینی خودپندارۀ دانش­آموزان دختر. مجلۀ پیشرفت­های نوین در روان­شناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش،43. https://www.jonapte.ir/fa/showart-22b848888caac25ec9aab135ca374b7f
عطادخت، اکبر؛ پورزرگر، رعنا (1400)، پیش­بینی آشفتگی­های هیجانی براساس سبک­های دفاعی و راهبردهای مقابله در رویارویی با اپیدمی کووید- 19 . فصلنامۀ پژوهش­های نوین روان­شناختی، سال 16 ، شماره 64. Dor:20.1001.1.27173852.1400.16.64.11.0
غلامعلی لواسانی، مسعود؛ میرحسینی، فاطمه سادات؛ مطهری نسب، زهرا؛ رامش؛ سمیه؛ (1398)، نقش واسطه­ای خودشناسی انسجامی در رابطۀ بین نیازهای بنیادین روان­شناختی و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان نوجوانان. رویش روان­شناسی،41. Dor:20.1001.1.2383353.1398.8.8.3.3
قربانی سفیده خوان، مرضیه؛ حسین ثابت، فریده( 1395 )، بررسی همبستگی بین شاخص­های سبک دلبستگی و ارضای نیازهای بنیادین روان­شناختی با افسردگی (از طریق تحلیل مسیر) .مجلۀ پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، 21 ، 1، ص 13 – 2. http://pajoohande.sbmu.ac.ir/article-1-2135-fa.html
نعمتی، شهروز؛ مصلح، قاسم؛حسین پوری، عارف؛ (1399)، نقش واسطۀ حمایت اجتماعی ادراک شده در رابطۀ نیازهای بنیادین روان­شناختی دانش آموزان نوجوان، شمارۀ 57، ص 7-25. Doi:10.22051/jontoe.2020.28791.2860
Andrews, G., Singh, M., & Bond, M. (1993). The defense style questionnaire. The Journal of Nervous and Mental  Disease, 181(4), 246–256. Doi:10.1097/00005053-199304000-00006
Bakracheva, Margarita. (2019), Coping Effects on Life Meaning, Basic Psychological Needs and Well-Being.vol.10 no.10.1-21. Doi:10.4236/psych.2019.1010090​
Bailey, R., & Pico, J. (2023). Defense mechanisms. StatPearls Publishing. February 22 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK559106/
Bastin, M., Luyckx, K., Raes, F., & Bijttebier, P. (2021). Co-rumination and depressive symptoms in adolescence: prospective associations and the mediating role of brooding rumination. Journal of youth and adolescence, 50 (5), 1003-1016.
Boldrini, Tommaso; Buglio, Gabriel; & Lingiardi, Vittorio. (2020).  Defense mechanisms in adolescents at high risk of developing psychosis: an empirical investigation, Research in Psychotherapy,23, 4-15. Doi:10.4081/ripppo.2020.456
Boldrini, T., Tanzilli, A., Pontillo, M., Chirumbolo, A., Vicari, S., & Lingiardi, V. (2019). Comorbid Personality Disorders in Individuals with an At-Risk Mental State for Psychosis: A Meta-Analytic Review. Frontiers in Psychiatry, 10:429. Doi:10.3389/fpsyt.2019.00429
Cho, Y. I., Park, H., & Kim, J. (2025). Exploring the relationship between parental stress and children’s behavioral problems: The mediating role of parenting style and coping strategies. Yonsei Medical Journal, 66(6), 420–428. Doi:10.3349/ymj.2024.0501
Cho, M. H., & Choi, K.-H. (2024). The mediating effect of problem-focused coping on the relationship between emotional clarity and mental health among older adults. Frontiers in Behavioral Neuroscience, 18. Doi:10.3389/fnbeh.2024.1465254
Cramer, P. (2022). The development of defense mechanisms from preadolescence to early adulthood: do IQ and social class matters? A longitudinal study. Journal of Research in Personality, 43,464-471. Doi:10.1016/j.jrp.2009.01.021
Compas, B. E., Connor-Smith, J. K., Saltzman, H., Harding Thomsen, A., & Wadsworth, M. E. (2001). Coping with stress during childhood and adolescence: Problems, progress, and potential in theory and research. Psychological Bulletin, 127(1), 87–127.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11271757/
Cricchio,Maria; & Costa, Sebastiano. (2020). Adolescents’ well-being: The role of basic needs fulfilment in family context, British Journal of Developmental Psychology. Doi:10.1111/bjdp.12360
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2008). Self-determination theory: A macrotheory of human motivation, development, and health. Canadian Psychology/Psychologie Canadienne, 49, 182-185. Doi:10.1207/S15327965PLI1104_01
Di Giuseppe, M., Perry, J. C., Lucchesi, M., Michelini, M., & Vitiello, S. (2020). Preliminary reliability and validity of the DMRS-SR-30, a novel self-report measure based on the Defense Mechanisms Rating Scales. Frontiers in Psychiatry, 11, 577. Doi:10.3389/fpsyt.2020.00577
Diehl, Manfred; Chui, Helena; &Elizabeth, Hay. (2014), Change in Coping and Defense Mechanisms Across Adulthood, Developmental Psychology.50, 634-648. Doi:10.1016/j.cedpsych.2019.01.003
Folkman, S., & Lazarus, R.S. (1980). An analysis of coping in middle-aged community sample. Journal of Health and Social Behavior, 21(3), 219-239. Doi:10.2307/2136617
Folkman, S., & Lazarus, R.S. (1985). If it changes it must be a process: A study of emotion and coping during three stages of college examination. Journal of Personality and Social Psychology, 48, 150-170. doi:10.1037/0022-3514.48.1.150
Gori, A., Topino, E., & Caretti, V. (2021). The impact of COVID-19 lockdown on perceived stress: The role of defense mechanisms and coping strategies. Journal of Contingencies and Crisis Management, 1–12. Doi:10.1111/1468-5973.12380
Green, Samuel. (2010). How Many Subjects Does It Take To Do A Regression Analysis. Multivariate Behavioral Research, 26:3, 499-510. Doi:10.1207/s15327906mbr2603_7
Haag, A.-C., Bagrodia, R., & Bonanno, G. A. (2024). Emotion regulation flexibility in adolescents: A systematic review from conceptualization to methodology. Clinical Child and Family Psychology Review, 27(3), 697–713. Doi:10.1007/s10567-024-00483-6
Ikhlas, Ahmad; Vansteenkiste, Maarten; & Soenens, Bart. (2012). The Relations of Arab Jordanian Adolescents’ Perceived Maternal Parenting to Teacher-Rated Adjustment and Problems: The Intervening Role of Perceived Need Satisfaction.49,177-183. Doi:10.1037/a0027837
Jafari, E., Bagherzadeh, F., Salmani, A., & Pourmohseni, F. (2024). The role of spiritual well-being and coping strategies with the anxiety of corona disease in military personnel. Military Psychology, 15(1), 93-114. [In Persian] Dor:20.1001.1.25885162.1403.15.1.5.7
Jones, M., & Smith, P. (2021). Psychometric properties of the Basic Psychological Needs Questionnaire in a sample of university students. Journal of Positive Psychology, 16(3), 245–258. Doi:10.1080/17439760.2020.1761450
Lee, S. Y., & Kim, M. J. (2021). The role of coping strategies in buffering psychological distress: A biopsychosocial perspective. Journal of Health Psychology, 26(10), 1561–1573. Doi:10.1177/13591053211019873
Liu, X., Wang, Y., & Zhou, Y. (2021). The mediating role of defensive coping in the relationship between unmet psychological needs and aggression. Aggressive Behavior, 47(3), 234–242. Doi:10.1002/ab.21960
Liga, Francesca; Lnguglia, Cristiano., Gugliandoloya., Maria; & Costa, Sebastiano. (2020) The socialization of coping strategies in adolescence: the modeling role of parents. Anxiety, Stress, & Coping journal, 1477-2205. Doi:10.1080/10615806.2019.1666248
Lo Cricchio, M. G., Lo Coco, A., Cheah, C., & Liga, F. (2019). The good parent: Southern Italian mothers’ conceptualization of good parenting and parent-child relationships. Journal of Family Issues, 40, 1583–1603. doi:10.1177/0192513X19842598
Nikmehr, P., Salmani, A. & Jafari, E. (2021). Investigating the Role of Social Anxiety in Predicting Students' Academic Self-Efficacy. Journal of Family Relations Studies, 1(1), 51-58. Doi:10.22098/jhrs.2022.1422
Panfil, A. L., Frandes, M., Nirestean, A., & Bredicean, C. (2020). Interrelation between defensive mechanisms and coping strategies in psychiatry trainees in Romania: A multi-centric study. Frontiers in Psychology, 11, 577. Doi:10.3389/fpsyt.2020.00577
 Panfil, A.-L., Frandes, M., Nirestean, A., Hurmuz, M., Lungeanu, D., Cristanovici, M., Lemeti, L., Isac, A., Papava, I., & Bredicean, C. (2020). Interrelation between defensive mechanisms and coping strategies in psychiatry trainees in Romania: A multicenter study. Annals of General Psychiatry, 19, 52. Doi:10.1186/s12991-020-00307-1
Parwez, Saima; & Khan, Malghalara. (2021). Coping Strategies used by Adults and Adolescents in Distressing Parenting Style. Foundation University Journal of Psychology,5. Doi:10.33897/fujp.v5i2.304
Pourbohlool, S., Besharat, M. A., & Zahedi Tajrishi, K. (2021). Psychometric evaluation of Persian version of the balanced measure of psychological needs scale among university students. Nursing Open, 8(6), 3056–3064. Doi:10.1002/nop2.1010
Riggenbach, Annina; Goubert, Liesbet; & Petegem,Stijn. (2019). Topical Review: Basic Psychological Needs in Adolescents with Chronic Pain—A Self-Determination Perspective.  Pain Research and Management,12. Doi:10.1155/2019/8629581
Roberts, K., & Nguyen, L. (2020). Adaptive coping versus maladaptive defense mechanisms: A conceptual analysis. Clinical Psychology: Science and Practice, 27(2), 98–114. Doi:10.1111/cpsp.12345
Sagone, Elisabetta;  De Caroli, Maria; Falanga, Rossella. (2020). Resilience and perceived self-efficacy in life skills from early to late adolescence.INTERNATIONAL JOURNAL OF ADOLESCENCE AND YOUTH,25, 882-890. Doi:10.1080/02673843.2020.1771599
Salmani, A., Basharpoor, S., Vaziri, Z., & Salehinejad, M. A. (2025). Repeated prefrontal tDCS improves cognitive emotion regulation and readiness for treatment in substance use disorder: A randomized sham-controlled study. Addictive behaviors reports, 21, 100614. Doi:10.1016/j.abrep.2025.100614
Sarrar, L., & Goth, K. (2022). Defense mechanisms reloaded in the light of impaired personality functioning: An attempt of clarification and simplification resulting in the DSQ-22-A for adolescents. Frontiers in Psychiatry, 13, 866837. Doi:10.3389/fpsyt.2022.866837
Smiths, J., & Johnson, A. (2021). Psychometric Evaluation of the Defense Styles Questionnaire 40 (DSQ-40) in a Sample of University Students. Global Business and Management Research: An International Journal, 13(2), 157–165.https://www.researchgate.net/publication/352057486_Psychometric_Evaluation_of_the_Defense_Styles_Questionnaire_40_DSQ-40_In_A_Sample_of_University_Students
Spielmann, S. S., Impett, E. A., & MacDonald, G. (2024). How loneliness undermines close relationships and persists over time: The role of perceived regard and care. Journal of Personality and Social Psychology. Advance online publication. Doi:10.1037/pspi0000439
Spitzenstätter, D., & Schnell, T. (2020). The phenomenon of existential frustration: Reliability and validity of the existential frustration scale. Journal of Humanistic Psychology, 60(5), 707-731. Doi:10.1177/0022167818789134
Srivastava, S. (2023). Listen to the heart or mind first? Examining sequential coping mechanisms during COVID-19. Frontiers in Psychology, 14, Article 1104973. Doi:10.3389/fpsyg.2023.1104973
Tian, L., Chen, H., & Huebner, E. S. (2019). Satisfaction of basic psychological needs leads to better academic performance via increased psychological capital: A three-wave longitudinal study among high school students. Frontiers in Psychology, 10, 2113. Doi:10.3389/fpsyg.2019.02113
Vansteenkiste, M., Ryan, R. M., & Soenens, B. (2020). Basic psychological need theory: Advancements, critical themes, and future directions. Motivation and Emotion, 44(1), 1–31. Doi:10.1007/s11031-019-09818-1
Vaillant, G. E. (2011). Involuntary coping mechanisms: A psychodynamic perspective. Dialogues in Clinical Neuroscience, 13, 366–370. Doi:10.31887/DCNS.2011.13.2/gvaillant
Wang, Yanhu; Tian, Lili; & Huebner, Scott. (2019). Basic Psychological Needs Satisfaction at School Behavioral Engagement, and Academic Achievement, Contemporary Educational Psychology. Doi:10.1016/j.cedpsych.2019.01.003
Watanabe, N., & Yamashita, R. (2024). Strategy–situation fit in daily coping: Controllability as a moderator of problem- versus emotion-focused coping effectiveness. Affective Science, 5(2), 213–225. Doi:10.1007/s42761-024-00275-9
Yang, X., Yao, J., Yang, Y., Ye, B., & Lin, T. (2021). Reliability and validity of the Chinese nine-item Basic Psychological Need Satisfaction Scale based on self-determination theory with older adults. Frontiers in Psychology, 12, 751631. Doi:10.3389/fpsyg.2021.751631
Yesilot, Saliha. (2021), Coping styles and resilience in women living in the same neighborhood with distinct cultures, Siencedirect,84, 200-209. Doi:10.1016/j.ijintrel.2021.08.001
Zimmer-Gembeck, M. J., & Skinner, E. A. (2011). The development of coping across childhood and adolescence: An intergrative review and critique of research. International Journal of Behavioral Development, 35, 1–17. Doi:10.1177/0165025410384923

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار